Tarihte Bugün-26 Ocak
Tarihte Bugün-26 Ocak - 1077 yılında tamamlandığı düşünülen Bayeux işlemesinde Halley kuyruklu yıldızı
Olaylar
Doğumlar
Ölümler
Özel Günler
Öne Çıkanlar
  • 66 - Halley kuyruklu yıldızı'nın, Dünya'nın yakınından 5. kayıtlı geçişi.
  • 1340 - İngiltere Kralı III. Edward, kendini Fransa Kralı ilan etti.
  • 1531 - Lizbon'da (Portekiz) şiddetli deprem; binlerce kişi öldü.
  • 1699 - Osmanlı Devleti, Karlofça Antlaşması'nı imzaladı.
  • 1700 - Kuzey Amerika'nın batı sahillerinde 9 şiddetinde deprem (Kaskadya depremi) meydana geldi.
  • 1785 - Benjamin Franklin, kızına yazdığı mektupta Amerika Birleşik Devletleri'nin sembolü olarak kartalın seçilmesinden dolayı duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi. Franklin, hindiyi düşünüyormuş.
  • 1788 - İngiliz donanması Sidney sahillerinde. Avrupalıların kalıcı yerleşimi başlamış oldu.
  • 1837 - Michigan, 26. eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı.
  • 1861 - Louisiana eyaleti, Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldı.
  • 1870 - Virginia, tekrar Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı.
  • 1905 - Pretoria'da (Güney Afrika) 3,106 karat değerindeki dünyanın en büyük elması bulundu. Elmasa "Cullinan" adı verildi. 9 parçaya bölünen elmastan elde edilen "Afrika'nın Büyük Yıldızı" adındaki 530.2 karatlık 74 yüzlü dünyanın en büyük pırlantası, Britanya tacına yerleştirildi.
  • 1911 - Richard Strauss'un Der Rosenkavalier operası ilk kez sahnelendi.
  • 1911 - Pilot Glenn H. Curtiss, ilk deniz uçağını uçurdu.
  • 1921 - İstanbul Tramvay işçileri greve çıktı.
  • 1926 - Televizyonun icadı.
  • 1931 - Hindistan'da Mahatma Gandhi serbest bırakıldı.
  • 1931 - Kızıl İstanbul gazetesi hakkında soruşturma açıldı.
  • 1934 - Apollo Tiyatrosu Harlem'de (New York) açıldı.
  • 1934 - Almanya ile Polonya arasında saldırmazlık antlaşması imzalandı.
  • 1939 - İspanya İç Savaşı: General Francisco Franco'ya bağlı milliyetçi güçler, İtalyanların da yardımıyla Barselona şehrini ele geçirdiler.
  • 1942 - II. Dünya Savaşı: İlk Amerikan birlikleri Avrupa topraklarında (Kuzey İrlanda).
  • 1946 - Félix Gouin, Fransa Başbakanı seçildi.
  • 1948 - Millî Korunma Mahkemeleri kaldırıldı.
  • 1950 - Hindistan anayasası kabul edildi. Cumhuriyet ilan edildi. Dünyanın en kalabalık demokrasisi kuruldu.
  • 1953 - Gümrük İşbirliği Konseyi ilk toplantısını gerçekleştirdi.
  • 1956 - Kış olimpiyatları Cortina d'Ampezzo'da (İtalya) başladı.
  • 1958 - Klasik müzik bestecisi Bülent Arel'in "Beş Sonnet" adlı yapıtı ilk kez seslendirildi.
  • 1959 - Ankara Telgraf gazetesi'nin sahibi ve Yazı İşleri Müdürü Fethi Giraygil, Ankara Cezaevi'ne girdi. Giraygil, 17 gün hapis cezasına çarptırılmıştı.
  • 1959 - Bağdat Paktı Konseyi Karaçi'de toplandı. Toplantıya, Türkiye adına Başbakan Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu katıldı.
  • 1962 - Ay'a bilimsel cihazlar götürmek üzere üzere fırlatılan Ranger 3 uydusu, Ay'ın ancak 35.000 km kadar uzağından geçebildi.
  • 1965 - Hintçe, Hindistan'ın resmî dili oldu.
  • 1966 - İstanbul'un çeşitli semtlerinde "köylü pazarları" kurulması çalışmalarına başladı. Amaç, halkın daha ucuz sebze ve meyve yiyebilmesi idi.
  • 1969 - Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş, İstanbul İl Gençlik Kongresi'nde "Hareket başladı" dedi.
  • 1970 - Necmettin Erbakan ve 17 arkadaşı, Millî Nizam Partisi'ni kurdu.
  • 1972 - Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam dosyası, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gönderildi.
  • 1973 - Fikir suçundan cezaevinde bulunan Çetin Altan, Doğan Koloğlu, Alpay Kabacalı, İrfan Derman ve Yaşar Kemal yargılandı.
  • 1974 - Bülent Ecevit Başbakanlığında, Cumhuriyet Halk Partisi - Millî Selamet Partisi koalisyon Hükûmeti göreve başladı.
  • 1974 - Türk Hava Yolları'nın Van adlı yolcu uçağı, İzmir Cumaovası Havaalanı'nda pistin 100 metre uzağında yere çakıldı; 63 kişi öldü.
  • 1978 - Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Başkanı Feyyaz Berker ve Yönetim Kurulu üyesi Rahmi Koç, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK)141.,142. ve 163. maddelerinin kaldırılmasını istediler.
  • 1979 - Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Pol-Der, Pol-Bir, Pol-Ens ve Tem-Der'in çalışmalarını durdurdu.
  • 1980 - İsrail ve Mısır arasında diplomatik ilişkiler başladı.
  • 1984 - Türkiye İşçi Partisi davası sonuçlandı; 102 kişi çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı.
  • 1986 - Halley kuyruklu yıldızı gece görünür konumda. Güneş etrafında 76 yıl süren bir turunu tamamlıyor.
  • 1988 - The Phantom of the Opera müzikali ilk kez sahnelendi.
  • 1992 - 12 Eylül'den sonra ilk kez memur eylemi düzenlendi. İstanbul'daki eyleme 5 bin memur katıldı.
  • 1992 - Boris Yeltsin, Rusya'nın nükleer füzelerinin Amerikan şehirlerini hedef almaktan vazgeçeceğini duyurdu.
  • 1993 - Václav Havel, Çek Cumhuriyeti'nin Başkanı seçildi.
  • 1996 - Amerikalı katil John Albert Taylor, Utah'ta kurşuna dizilerek idam edildi.
  • 1998 - Monica Lewinsky skandalı: Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Bill Clinton, eski Beyaz Saray stajyeri Monica Lewinsky ile ilişkisi olduğunu reddetti.
  • 1998 - Compaq, Digital Equipment Corporation şirketini satın aldı.
  • 2001 - Gucerat'da (Hindistan) deprem: 20.000'den fazla kişi öldü.
  • 2004 - Hamid Karzai, Afganistan'ın yeni anayasasını imzaladı.
  • 2005 - Condoleezza Rice, Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk siyahi kadın Dışişleri Bakanı oldu.
  • 2006 - Filistin'de yapılan seçimlerde, Hamas'ın parlamentodaki 132 sandalyenin 76'sını elde ettiği anlaşılınca, Başbakan Ahmed Kurey istifa etti.
  • 2006 - Dünya Ekonomik Forumu, Davos'ta (İsviçre) toplandı.
  • 2008 - Ümraniye'de ele geçirilen patlayıcılarla ilgili soruşturma kapsamında mahkemeye sevk edilen emekli Tuğgeneral Veli Küçük, emekli Kurmay Albay Mehmet Fikri Karadağ, Susurluk Davası hükümlüsü Sami Hoştan, avukat Kemal Kerinçsiz, Türk Ortodoks Patrikhanesi Basın ve Halkla İlişkiler Sözcüsü Sevgi Erenerol, Hüseyin Görüm, Hüseyin Gazi Oğuz ve Oğuz Alparslan Abdülkadir tutuklandı.
  • 2011 - TÜİK, enflasyon sepetini güncelledi. 2011 TÜFE sepeti 445 kalemden oluştu. Güncelleme sonucunda 2011 sepetine tramvay ücreti ve Süper Loto girdi, yünlü kumaş, kadın mantosu ve atık çöp ücreti sepetten çıkarıldı.
  • 1205 - Lizong, Çin'in Song Hanedanı'nın 14. imparatoru (ö. 1264)
  • 1714 - Jean-Baptiste Pigalle, Fransız heykeltıraş (ö. 1785)
  • 1763 - XIV. Karl Johan, İsveç ve Norveç'in ilk Fransız kralı (ö. 1844)
  • 1781 - Achim von Arnim, Alman şair (ö. 1831)
  • 1818 - Amédée de Noé, Fransız karikatürist ve taşbasmacı (ö. 1879)
  • 1840 - Édouard Vaillant, Fransız devrimci, yayıncı, siyasetçi ve 1871 Paris Komünü üyesi (ö. 1915)
  • 1861 - Louis Anquetin, Fransız ressam (ö. 1932)
  • 1863 - Feridun Bey Köçerli, Azerbaycanlı yazar, filolog ve edebiyat eleştirmeni (ö. 1920)
  • 1865 - Sabino de Arana, Bask milliyetçiliğinin teorisyeni (ö. 1903)
  • 1880 - Douglas MacArthur, Amerikalı general (ö. 1964)
  • 1884 - Edward Sapir, Amerikalı dilbilimci ve etnolog (ö. 1939)
  • 1891 - İlya Ehrenburg, Sovyet yazar ve gazeteci (ö. 1967)
  • 1893 - Christian Arhoff, Danimarkalı sahne ve sinema oyuncusu (ö. 1973)
  • 1904 - Seán MacBride, İrlanda'lı devlet adamı ve 1974 Nobel Barış Ödülü sahibi ö. 1988)
  • 1906 - Zühtü Müridoğlu, Türk heykeltıraş (ö. 1992)
  • 1908 - Jill Esmond, İngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1990)
  • 1911 - Polykarp Kusch, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1993)
  • 1914 - Dürrüşehvar Sultan, son Osmanlı halifesi Abdülmecid Efendi'nin kızı (ö. 2006)
  • 1918 - Nicolae Ceauşescu, Romanya Devlet Başkanı (ö. 1989)
  • 1921 - Akio Morita, Japon iş adamı ve Sony'nin kurucusu (ö. 1999)
  • 1925 - Paul Newman, Amerikalı sinema oyuncusu ve yönetmen (ö. 2008)
  • 1928 - Roger Vadim, Fransız film yönetmeni (ö. 2000)
  • 1932 - Alain David, Fransız atlet
  • 1934 - André Lewin, Fransız diplomat (ö. 2012)
  • 1940 - Ayten Gökçer, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu
  • 1944 - Angela Davis, Amerikalı siyah kadın devrimci, filozof, hümanist ve yazar (1970-1972 arasında gizli örgüt üyesi olmakla suçlandığı davalardaki savunmasıyla ünlendi)
  • 1945 - Jacqueline du Pré, İngiliz çello sanatçısı (ö. 1987)
  • 1946 - Michel Delpech, Fransız şarkıcı, besteci ve aktör (ö. 2016)
  • 1947 - Argyris Koulouris, Yunan gitarist ve müzisyen
  • 1950 - Jörg Haider, Avusturyalı siyasetçi (ö. 2008)
  • 1955 - Eddie Van Halen, Hollandalı müzisyen, söz yazarı ve yapımcı (ö. 2020)
  • 1958 - Ellen DeGeneres, Amerikalı oyuncu ve komedyen
  • 1958 - Gleb Nosovski, Rus matematikçi ve Yeni Kronoloji'nin yazarlarından biri
  • 1959 - Nuri Bilge Ceylan, Türk film yönetmeni, senarist ve fotoğraf sanatçısı
  • 1962 - Ricky Harris, Amerikalı oyuncu ve komedyen (ö. 2016)
  • 1963 - José Mourinho, Portekizli teknik direktör
  • 1971 - Aygün Kazımova, Azerbaycanlı eski sporcu, şarkıcı, besteci, oyuncu ve yapımcı
  • 1978 - Sinan Çalışkanoğlu, Türk sinema, tiyatro, reklam ve dizi oyuncusu
  • 1980 - Ertuğrul Arslan, Türk futbolcu
  • 1986 - Mustapha Yatabaré, Malili futbolcu
  • 1990 - Sergio Pérez, Meksikalı Formula 1 pilotu
  • 1991 - Nicolò Melli, İtalyan basketbolcu
  • 2000 - Ester Expósito, İspanyol oyuncu
  • 1640 - Jindřich Matyáš Thurn, Çek asilzade (d. 1567)
  • 1752 - Jean François de Troy, Fransız Rokoko ressamı ve duvar halısı tasarımcı (d. 1679)
  • 1823 - Edward Jenner, İngiliz doktor (Çiçek aşısını bulan) (d. 1749)
  • 1824 - Théodore Géricault, Fransız ressam ve taş baskı sanatçısı (d. 1791)
  • 1828 - Caroline Lamb, İngiliz kadın soylu ve yazar (d. 1785)
  • 1839 - Jens Esmark, Danimarkalı-Norveçli mineraloji profesörü (d. 1763)
  • 1855 - Gerard de Nerval, Fransız şair ve yazar (Romantizm'in öncüsü) (intihar) (d. 1808)
  • 1875 - George Finlay, İskoç tarihçi (d. 1799)
  • 1879 - Julia Margaret Cameron, İngiliz fotoğrafçı (d. 1815)
  • 1885 - Charles George Gordon, İngiliz general (d. 1833)
  • 1895 - Arthur Cayley, İngiliz matematikçi (d. 1821)
  • 1922 - Luigi Denza, İtalyan besteci (d. 1846)
  • 1948 - Musa Kâzım Karabekir. Türk asker, Millî Mücadele Kahramanı ve siyaset adamı (d. 1882)
  • 1952 - Horloogiyn Çoybalsan, Moğol komünist siyasetçi ve mareşal (d. 1895)
  • 1962 - Lucky Luciano, Amerikan gangster (d. 1897)
  • 1973 - Edward G. Robinson, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1893)
  • 1979 - Nelson A. Rockefeller, Amerikalı iş adamı, politikacı ve ABD'nin 41. Başkan Yardımcısı (d. 1908)
  • 1985 - Kenny Clarke, Amerikalı caz davulcusu (d. 1914)
  • 1992 - José Ferrer, Porto Rikolu oyuncu ve yönetmen (d. 1909)
  • 2000 - Alfred Elton van Vogt, Amerikalı bilimkurgu yazarı (d. 1912)
  • 2003 - Annemarie Schimmel, Alman İslam bilimcisi (d. 1922)
  • 2003 - Valeri Brumel, Rus yüksek atlamacı (d. 1942)
  • 2008 - Christian Brando, Amerikalı oyuncu (Marlon Brando'nun oğlu) (d. 1958)
  • 2016 - Colin Vearncombe, Black sahne ismiyle, 1980'lerin pop yıldızları arasında sayılan İngiliz şarkıcı (d. 1962)
  • 2016 - Abe Vigoda, Amerikalı film ve dizi oyuncusu (d. 1921)
  • 2017 - Ramdas Agarwal, Hint siyasetçi (d. 1937)
  • 2018 - İgor Jukov, Rus piyanist, orkestra şefi ve ses mühendisi (d. 1936)
  • 2019 - Gerry Plamondon, Kanadalı profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1924)
  • 2020 - Kobe Bryant, Amerikan profesyonel basketbolcu (d. 1978)
  • 2021 - Jozef Vengloš, Çekoslovak futbolcu ve teknik direktör (d. 1936)
  • 2021 - Winfried Bölke, Alman bisiklet yarışçısı (d. 1941)
  • 2021 - Hana Maciuchová, Çek tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1945)
  • 2021 - Carlos Holmes Trujillo, Kolombiyalı siyasetçisi, diplomat, bilim adamı ve avukat (d. 1951)
  • Dünya Gümrük Günü

Halley kuyruklu yıldızı'nın, Dünya'nın yakınından 5. kayıtlı geçişi

Halley kuyruklu yıldızı (resmî adıyla 1P/Halley veya bu kuyruklu yıldızlar üzerine çalışmalar yapan Edmond Halley'e ithafen Comet Halley), her 75–76 yılda bir görünen kuyruklu yıldız.

Halley çıplak gözle görülebilen tek kısa periyodlu kuyruklu yıldızdır. Ek olarak, yörüngesini insan ömrü içerisinde tamamlayan çıplak gözle görülen tek kuyruklu yıldızdır. Halley uyruklu yıldızı İç Güneş Sistemi'ne en son 1986 yılında girmiştir. Hesaplara göre 2061 yılında tekrar görülecektir.

1066 yılında görüldüğü Bayeux işlemesi'nde anılmıştır. 1682 yılında yeniden ortaya çıktığına dair kayıtlar bulunmaktadır. Kuyruklu yıldızın yörüngesini, adını aldığı Edmond Halley hesaplamıştır. Halley, hesapladığı yörüngenin 1531 ve 1607'de görülen kuyruklu yıldızlar ile çakıştığını saptadı ve bu kuyruklu yıldızların aynı kuyruklu yıldız olduğunu, 1758'de döneceğini öne sürdü. Bu varsayım doğrulandı ve kuyruklu yıldız 1758, 1835, 1910 ve 1986'da yeniden ortaya çıktı.

Hesaplamalara göre M.Ö. 12 yılında da görünen Halley kuyruklu yıldızının hıristiyanlığın kutsal kitabı İncil'in Yeni Ahit'inde peygamber İsa'nın doğumu ile ilgili öykünün anlatıldığı İncil bölümlerinde göründüğü anlatılan Beytlehem yıldızı olduğu sanılıyor. Bu durumda sonradan saptanan Miladî takvimin başlangıcı 0 yılında değil, M.Ö. 12 yılına düşmeliydi.

Yıllar

MÖ 239 → MÖ 163 → MÖ 87 → MÖ 12 → 66 → 141 → 218 → 295 → 374 → 451 → 530 → 607 → 684 → 760 → 837 → 912 → 989 → 1066 → 1145 → 1222 → 1301-1302 → 1378 → 1456 → 1531 → 1607 → 1682 → 1758 → 1835 → 1910 → 1986 → 2061 → 2136 → 2211 → 2286

Aforoz edilmesi

Papa III. Callixtus’un ölümünden sonra 1475’te yayımlanan bir biyografisinde anlatıldığına göre, Belgrad’ın Osmanlılar tarafından kuşatıldığı 1456 yılında Papa, Halley kuyruklu yıldızının görünmesi üzerine bunu Belgrad’ı savunan Hristiyanlar açısından uğursuzluk kabul etmiş ve Halley’i aforoz etmiştir; ancak bu hikâyeyi doğrulayan bir birincil kaynak mevcut değildir.

Kaynak:VikiPedia