Tarihte Bugün-22 Ocak
Tarihte Bugün-22 Ocak - Yavuz Sultan Selim Han'ın Mısırın Fethi
Olaylar
Doğumlar
Ölümler
Özel Günler
Öne Çıkanlar
  • 871 - Basing Savaşı: Danimarkalı istilacı Vikingler, Anglosaksonları (Anglosakson Kralı: Ethelred of Wessex) Basing'de yendi.
  • 1517 - Osmanlı ordusu, Ridaniye Savaşı'nda Memluk ordusunu yendi. Bu savaşın ardından, halifelik Osmanlılara geçti.
  • 1580 - İstanbul Rasathanesi, III. Murat tarafından yıktırıldı.
  • 1771 - Falkland Adaları, İspanya tarafından Britanya'ya bırakıldı.
  • 1842 - İlk kez baytar mektebi (veteriner fakültesi) açıldı.
  • 1873 - Kasımpaşa Tersanesi işçileri greve gitti.
  • 1889 - Columbia Phonograph plak ve müzik şirketi Washington'da kuruldu.
  • 1905 - Birinci Rus Devrimi başladı. Çar birliklerinin Kışlık Saray'a dilekçe vermek için yürüyüşe geçen işçilere ateş açmaları ve Kanlı Pazar diye anılan günde, 500 işçiyi öldürmeleri üzerine ayaklanmalar baş gösterdi.
  • 1924 - Birleşik Krallık'ta, İşçi Partisi lideri Ramsay MacDonald başbakanlığa atandı.
  • 1930 - Gazi ve Türklük aleyhine yayın yapmaktan dolayı Resimli Ay dergisi aleyhine dava açıldı.
  • 1932 - İlk Türkçe Kur'an, Hafız Yaşar (Okur) tarafından Yerebatan Camii'nde okundu.
  • 1938 - Yalova Termal Oteli açıldı.
  • 1939 - Columbia Üniversitesi'nden bir grup bilim insanı, uranyum atomunu parçalamayı başardı.
  • 1942 - İmla Kılavuzu'nun tüm okul ve iş yerlerinde kullanılması hakkında genelge yayımlandı.
  • 1946 - Ampul satışları serbest bırakıldı.
  • 1947 - Fransa'da yeni kabineyi, sosyalist Paul Ramadier kurdu.
  • 1949 - Mao'nun orduları Pekin'i aldı.
  • 1950 - İstanbul grekoromen güreş takımı, İstanbul'da Paris takımını 7-1 yendi.
  • 1952 - Dünyanın ilk jet yolcu uçağı olan de Havilland Comet, BOAC Havayolu Şirketi'nin filosunda hizmete girdi.
  • 1953 - Türkiye Milliyetçiler Derneği kapatıldı.
  • 1957 - İsrail ordusu Sina Yarımadası'ndan çekilmekle birlikte, Gazze Şeridi'ndeki işgalini sürdürdü.
  • 1959 - İzmir Toplu Basın Mahkemesi, Demokrat İzmir gazetesi Yazı İşleri Müdürü Şeref Bakşık'a 15 gün, gazetenin sahibi Adnan Düvenci'ye ise, 1 yıl mahkûmiyet cezası verdi.
  • 1959 - Kadın avukatlar, Refik Erduran'a "Bir Kilo Namus" adlı yapıtı nedeniyle açtıkları davadan vazgeçtiler.
  • 1961 - İstanbul'da 300 cam işçisi kapalı salon toplantısı yaptı.
  • 1965 - Yeni Seçim Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. Yeni Seçim Kanunu millî bakiye sistemini ve birleşik oy pusulası kullanımını öngörüyor.
  • 1969 - Fikir Kulüpleri Federasyonu'nun "Türk Halkına Mektup" başlıklı bildirisi toplatıldı.
  • 1969 - Teksif Sendikası'na bağlı işçiler, Defterdar Fabrikası'nda grev başlattı.
  • 1970 - Boeing 747 ilk kez Londra'ya uçtu.
  • 1972 - Brüksel Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmaya göre; Birleşik Krallık, İrlanda, Danimarka ve Norveç, 1 Ocak 1973'ten itibaren Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) üye olacak.
  • 1973 - 12 Mart dönemi başbakanlarından Nihat Erim, İnsan Hakları Mahkemesi Türkiye Yargıçlığına adaydı. Çok tepki görünce adaylıktan çekildi.
  • 1977 - İstanbul'da Saraçhane-Sultanahmet arasında, "Faşizme Ölüm" yürüyüşü yapıldı. Yürüyüşe 5 bin kişi katıldı.
  • 1980 - Tariş olayları: Güvenlik güçleri arama yapmak için TARİŞ (Tariş İncir, Üzüm, Pamuk ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri) İşletmelerine girmek istedi; 50 kişi yaralandı, 600 işçi gözaltına alındı. TARİŞ'e bağlı iş yerlerinde işçiler direnişe geçti.
  • 1980 - Nükleer fizikçi Dr. Andrey Saharov, SSCB'de ülke içi sürgüne gönderildi.
  • 1981 - İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığınca gözaltına alınan Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) yöneticilerinin tümü serbest bırakıldı.
  • 1984 - Kullanıcı dostu grafik ara yüzü ve faresi ile bilgisayarı kullanıcılara sevdiren ilk ticari bilgisayar olan Apple Macintosh, ünlü "1984" televizyon reklam kampanyası ile tanıtılmaya başlandı.
  • 1987 - Türkiye-Yunanistan Uyum Antlaşması, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) adına parafe edildi.
  • 1987 - Yüksek Sağlık Şurası, tüp bebek uygulamasının Türkiye'de de başlatılmasını kararlaştırdı.
  • 1988 - Nâzım Hikmet'e vatandaşlık haklarının geri verilmesi için kampanya başlatıldı.
  • 1989 - Sovyetler Birliği'nde ilk kez "Uluslararası Güzellik Yarışması" düzenlendi. Yarışmada Türkiye'yi temsil eden Meltem Hakarar birinci seçildi.
  • 1990 - Sovyetler Birliği lideri Gorbaçov, Kızıl Ordu askerlerinin ayaklanmayı bastırmak üzere Azerbaycan'a yollandığını açıkladı.
  • 1991 - Bir Irak scud füzesi İsrail'e düştü, üç kişi öldü.
  • 1996 - Gazeteci Metin Göktepe'yi öldürdükleri iddiasıyla biri Emniyet Amiri 24 polis gözaltına alındı.
  • 1996 - Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) kuruldu. Partinin genel başkanlığına Doç. Dr. Ufuk Uras seçildi.
  • 2000 - Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi, DYP Şanlıurfa Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu'nun ölümü ile ilgili davada, MHP Milletvekili Cahit Tekelioğlu'nu 2 yıl 9 ay 10 gün ağır hapse mahkûm etti. MHP Milletvekili Mehmet Kundakçı'nın ise beraatine karar verildi.
  • 2006 - Mersin'de 4,0 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
  • 2006 - BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, Yemen açıklarında kaçakları taşıyan bir teknenin alabora olması sonucu ilk belirlemelere göre 22 kişinin öldüğünü bildirdi.
  • 2006 - Profesyonel basketbol ligi olan NBA'in şu andaki en iyi oyuncusu olan Kobe Bryant, Toronto Raptors karşısında 81 sayı atarak NBA tarihinin Wilt Chamberlain'den (100) sonra, bir maçta en çok sayı atan oyuncusu oldu.
  • 2007 - Bağdat'taki bombalı saldırılarda 73 kişi öldü, 138 kişi yaralandı.
  • 2007 - Vikipedi, Altın Örümcek 2006 "En İyi İçerik" ödülünün sahibi oldu.
  • 2008 - Ümraniye'de ele geçirilen el bombalarıyla ilgili soruşturmada emekli Tuğgeneral Veli Küçük, avukat Kemal Kerinçsiz, gazeteci Güler Kömürcü, Türk Ortodoks Patrikhanesi Basın ve Halkla İlişkiler Sözcüsü Sevgi Erenerol, Susurluk davası hükümlüsü Sami Hoştan'ın da aralarında bulunduğu 33 kişi gözaltına alındı.
  • 2013 - Galatasaray Üniversitesi Saray Binası yangını. Ortaköy Çırağan Caddesi üzerinde bulunan yerleşkede elektrik kontağından çıkan yangın, Feriye Sarayları'ndan olan tarihî binanın pek çok tarihî eser ve kitap ile birlikte küle dönüp kullanılamaz hâle gelmesine sebep olmuştur.
  • 826 - Montoku, Japonya'nın 55. imparatoru (ö. 858)
  • 1263 - İbn Teymiye, Arap İslâm âlimi (ö. 1328)
  • 1440 - III. İvan (Büyük İvan), Rus çarı (ö. 1505)
  • 1561 - Sir Francis Bacon, İngiliz devlet adamı, filozof ve şair (ö. 1626)
  • 1572 - John Donne, İngiliz şair (ö. 1631)
  • 1573 - Sebastiaen Vrancx, Flaman ressam (ö. 1647)
  • 1592 - Pierre Gassendi, Fransız düşünür, matematikçi ve Katolik rahip (ö. 1655)
  • 1645 - William Kidd (Kaptan Kidd), İskoç denizci ve korsan (ö. 1701)
  • 1729 - Gotthold Ephraim Lessing, Alman yazar (ö. 1781)
  • 1788 - George Gordon Byron, İngiliz şair (ö. 1824)
  • 1816 - Catherine Wolfe Bruce, Amerikalı yardımsever ve gökbilimci (ö. 1900)
  • 1849 - August Strindberg, İsveçli oyun yazarı ve romancı (ö. 1912)
  • 1855 - Albert Ludwig Sigesmund Neisser, Alman tıp doktoru (bel soğukluğunun etkenini bulan) (ö. 1916)
  • 1862 - Eugene Doherty, İrlandalı bir Cumann na nGaedheal siyasetçi (ö. 1937)
  • 1867 - Gisela Januszewska, Avusturyalı doktor (ö. 1943)
  • 1874 - Leonard Eugene Dickson, Amerikalı matematikçi (ö. 1954)
  • 1875 - D.W. Griffith, Amerikalı film yönetmeni (ö. 1948)
  • 1877 - Hjalmar Schacht, Alman bankacı (ö. 1970)
  • 1877 - Bolesław Leśmian, Polonyalı bir şair, sanatçı (ö. 1937)
  • 1879 - Francis Picabia, Fransız ressam, heykeltıraş, grafik sanatçısı ve yazar (ö. 1953)
  • 1890 - Grigori Landsberg, Sovyet fizikçi (ö. 1957)
  • 1891 - Antonio Gramsci, İtalyan düşünür, siyasetçi ve Marksist teorisyen (ö. 1937)
  • 1891 - Bruno Loerzer, Alman Luftstreitkräfte subayı (ö. 1960)
  • 1891 - Franz Alexander, Macar Psikosomatik Tıp'ın ve Psikoanaltik Kriminoloji'nin kurucusu (ö. 1964)
  • 1893 - Conrad Veidt, Alman sinema oyuncusu (ö. 1943)
  • 1897 - Arthur Greiser, Nazi Alman politikacı (ö. 1946)
  • 1899 - László Rásonyi, Macar Türkolog (ö. 1984)
  • 1900 - Ernst Busch, Alman şarkıcı, oyuncu ve yönetmen (ö. 1980)
  • 1902 - Selahattin Pınar, Türk besteci ve tanburi (ö. 1960)
  • 1906 - Robert E. Howard, Amerikalı yazar (ö. 1936)
  • 1907 - Dixie Dean, İngiliz futbolcu (ö. 1980)
  • 1908 - Atahualpa Yupanqui, Arjantinli besteci (ö. 1992)
  • 1909 - U Thant, Myanmarlı (Myanmar) eğitimci ve diplomat (1962-1971 arasında Birleşmiş Milletler'in 3. genel sekreteri) (ö. 1974)
  • 1910 - Hezi Aslanov, Azeri asıllı Sovyet general (ö. 1945)
  • 1911 - Bruno Kreisky, Avusturya Sosyal Demokrat Partisi önderi ve başbakan (ö. 1990)
  • 1915 - Ertuğrul Bilda, Türk oyuncu (ö. 1993)
  • 1916 - Edmundo Suárez, İspanyol futbolcu ve teknik direktör (ö. 1978)
  • 1920 - Alf Ramsey, İngiliz teknik direktör (ö. 1999)
  • 1923 - Norman Ickeringill, Avustralyalı güreşçi (ö. 2007)
  • 1931 - Rauno Mäkinen, Fin güreşçi (ö. 2010)
  • 1931 - Sam Cooke, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı (ö. 1964)
  • 1932 - Günseli Başar, Türk manken (ö. 2013)
  • 1932 - Piper Laurie, Amerikalı oyuncu
  • 1933 - Kaya Gürel, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2010)
  • 1933 - Sezai Karakoç, Türk şair, yazar ve siyasetçi
  • 1936 - Valerio Zanone, İtalyan politikacı (ö. 2016)
  • 1939 - Luigi Simoni, İtalyan futbolcu ve teknik direktör
  • 1940 - Eberhard Weber, Alman basçı ve besteci
  • 1940 - John Hurt, İngiliz oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2017)
  • 1941 - İbrahim Arıkan, Türk iş adamı (ö. 2016)
  • 1946 - Cihan Ünal, Türk tiyatro sanatçısı
  • 1950 - Mustafa Irgat, Türk şair ve sinema yazarı (ö. 1995)
  • 1951 - Ondrej Nepela, Slovak buz patencisi (ö. 1989)
  • 1952 - Mustafa Oğuz Demiralp, Türk diplomat
  • 1953 - Jim Jarmusch, Amerikalı yönetmen
  • 1953 - Mitsuo Kato, Japon futbolcu
  • 1956 - Fadıl Akgündüz, Türk iş adamı
  • 1956 - Şükrü Halûk Akalın, Türk dil bilimci ve Türk Dil Kurumu başkanı
  • 1958 - Filiz Koçali, Türk siyasetçi ve Sosyalist Demokrasi Partisi genel başkanı
  • 1959 - Linda Blair, Amerikan oyuncu
  • 1959 - Robert McDonald, İngiliz futbolcu
  • 1960 - Michael Hutchence, Avustralyalı müzisyen, oyuncu ve INXS'in solisti (ö. 1997)
  • 1961 - Yavuz Çuhacı, Türk besteci, şarkı sözü yazarı ve TV yönetmeni
  • 1962 - Peter Lohmeyer, Alman aktör
  • 1962 - Sirus Kayıkran, İranlı futbolcu ve teknik direktör (ö. 1998)
  • 1965 - Diane Lane, Amerikalı aktris
  • 1965 - Steven Adler, Amerikalı müzisyen
  • 1966 - Thorsten Kaye, Alman asıllı Amerikalı aktör
  • 1967 - Şanver Göymen, Türk kaleci
  • 1968 - Alain Sutter, İsviçreli futbolcu
  • 1968 - Frank Leboeuf, Fransız futbolcu
  • 1969 - Durdu Mehmet Kastal, Türk siyasetçi
  • 1969 - Olivia d'Abo, İngiliz aktris, şarkıcı, söz yazarı ve seslendirme sanatçısı
  • 1970 - Aydın Ünal, Türk gazeteci, yazar ve siyasetçi
  • 1970 - Fan Zhiyi, Çinli futbolcu ve teknik direktör
  • 1971 - Sandra Speichert, Alman sinema ve dizi oyuncusu
  • 1972 - Gabriel Macht, Amerikalı aktör
  • 1973 - Olgun Aydın Peker, Türk iş adamı
  • 1974 - Annette Frier, Alman aktris ve komedyen
  • 1974 - Ava Devine, Amerikalı porno yıldızı ve aktris
  • 1974 - Barbara Dex, Belçikalı şarkıcı
  • 1974 - Jenny Silver, İsveçli şarkıcı
  • 1974 - Jörg Böhme, Alman futbolcu ve teknik direktör
  • 1975 - Josh Earnest, Amerikalı bürokrat ve hükûmet sözcüsü
  • 1975 - Kenan Çoban, Türk sinema ve televizyon oyuncusu
  • 1977 - Hidetoshi Nakata, Japon futbolcu
  • 1978 - Ernani Pereira, Brezilya asıllı Azeri futbolcu
  • 1978 - Jorge Martín Núñez, Paraguaylı futbolcu
  • 1979 - Cassio Lincoln, Brezilyalı futbolcu
  • 1979 - Michael Yano, Japon futbolcu
  • 1979 - Özge Uzun, Türk TV ve haber sunucusu
  • 1979 - Svein Oddvar Moen, Norveçli futbol hakemi
  • 1980 - Jonathan Woodgate, İngiliz futbolcu
  • 1981 - Ben Moody, Amerikalı müzisyen
  • 1981 - Beverley Mitchell, Amerikalı oyuncu ve country müzik şarkıcısı
  • 1981 - Ibrahima Sonko, Senegal asıllı Fransız futbolcu
  • 1981 - Rudy Riou, Fransız futbolcu
  • 1982 - Fabricio Coloccini, Arjantinli futbolcu
  • 1982 - Okan Koç, Türk futbolcu
  • 1982 - Paula Pequeno, Brezilyalı voleybolcu
  • 1982 - Peter Jehle, Lihtenştaynlı futbolcu
  • 1982 - Sedef Avcı, Türk oyuncu ve model
  • 1983 - Marčelo, Sırp şarkıcı ve yazar
  • 1984 - Haşim Bikzade, İranlı futbolcu
  • 1984 - Josef Çınar, Türk asıllı Alman futbolcu
  • 1984 - Yuta Baba, Japon futbolcu
  • 1985 - Abdullah Şeheyl, Suudi futbolcu
  • 1985 - Fotios Papoulis, Yunan futbolcu
  • 1985 - Kevin Lejeune, Fransız futbolcu
  • 1985 - Orianthi Panagaris, Yunan asıllı Avustralyalı şarkıcı ve gitarist
  • 1985 - Yasemin Ergene, Türk oyuncu
  • 1986 - Adrián Ramos, Kolombiyalı futbolcu
  • 1987 - Dmitriy Kombarov, Rus futbolcu
  • 1987 - Shane Long, İrlandalı futbolcu
  • 1988 - Abdullah Karmil, Türk futbolcu
  • 1988 - Alberto Frison, İtalyan futbolcu
  • 1988 - Errick McCollum, Amerikalı basketbolcu
  • 1988 - Francesco Renzetti, Monako asıllı İtalyan futbolcu
  • 1988 - Marcel Schmelzer, Alman futbolcu
  • 1988 - Nick Palatas, Amerikalı aktör
  • 1989 - Abuda, Brezilyalı futbolcu
  • 1990 - Alizé Cornet, Fransız tenis oyuncusu
  • 1990 - Edgar Iván Pacheco, Meksikalı futbolcu
  • 1990 - Jani Aaltonen, Fin futbolcu
  • 1992 - Achraf Lazaar, Faslı futbolcu
  • 1992 - Benjamin Jeannot, Fransız futbolcu
  • 1992 - Ensar Baykan, Türk asıllı Alman futbolcu
  • 1992 - Leandro Marín, Arjantinli futbolcu
  • 1992 - Vincent Aboubakar, Kamerunlu futbolcu
  • 1993 - Alonso Escoboza, Meksikalı futbolcu
  • 1993 - Maximiliano Amondarain, Uruguaylı futbolcu
  • 1994 - Jefferson Nogueira Júnior, Brezilyalı futbolcu
  • 1994 - Vladlen Yurçenko, Ukraynalı futbolcu
  • 1996 - Ramazan Civelek, Türk futbolcu
  • 1998 - Silentó, Amerikalı müzisyen
  • 239 - Cao Rui, Çin'in Wei Hanedanı'na mensup 2. imparatoru (d. 204 veya 206)
  • 1387 - Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa, Osmanlı sadrazamı (d. ?)
  • 1517 - Hadım Sinan Paşa, Osmanlı vezir-i azam
  • 1647 - Koca Musa Paşa, Osmanlı devlet adamı ve denizci (d. ?)
  • 1651 - Johannes Phocylides Holwarda, Friz bir astronom, doktor ve filozof (d. 1618)
  • 1666 - Şah Cihan, Babür İmparatorluğu'nun 5. hükümdarı (d. 1592)
  • 1737 - Jean-Baptiste Vanmour, Fransız ressam (d. 1671)
  • 1798 - Matija Antun Relković, Hırvat yazar ve asker (d. 1732)
  • 1826 - Antonio Codronchi, İtalyan rahip ve başpiskopos (d. 1746)
  • 1840 - Johann Friedrich Blumenbach, Alman hekim, doğa bilimci, fizyolog ve antropolog (d. 1752)
  • 1877 - Giuseppe De Notaris, İtalyan botanikçi (d. 1805)
  • 1878 - August Willich, Alman asker (d. 1810)
  • 1890 - Lavrentiy Alekseyeviç Zagoskin, Rus deniz subayı ve Alaska kâşifi (d. 1808)
  • 1893 - Vinzenz Lachner, Alman bestekâr, orkestra şefi ve müzik eğitimcisi (d. 1811)
  • 1901 - Victoria, Birleşik Krallık kraliçesi (d. 1819)
  • 1922 - Fredrik Bajer, Danimarkalı yazar, öğretmen ve siyasetçi (d. 1837)
  • 1922 - Salih Hayali Yaşar, Türk siyasetçi (d. 1869)
  • 1922 - William Christie, İngiliz astronom (d. 1845)
  • 1922 - XV. Benedictus, Papa (d. 1854)
  • 1952 - Robert Patterson, Amerika Birleşik Devletleri 55. Savaş Bakanı (d. 1891)
  • 1967 - Jobyna Ralston, Amerikalı oyuncu (d. 1899)
  • 1972 - Boris Konstantinovich Zaytsev, Rus yazar (d. 1881)
  • 1973 - Lyndon Baines Johnson, Amerika Birleşik Devletleri'nin 36. başkanı (d. 1908)
  • 1974 - Antanas Sniečkus, Litvan komünist, partizan ve siyasetçi (d. 1903)
  • 1975 - Abdi Parlakay, Türk futbol hakemi (d. 1914)
  • 1976 - Hermann Jónasson, İzlanda başbakanı (d. 1896)
  • 1982 - Eduardo Frei Montalva, Şilili siyasetçi (d. 1911)
  • 1984 - Bob Pirie, Kanadalı yüzücü (d. 1916)
  • 1987 - Zeyyad Baykara, Türk siyasetçi ve eski başbakan yardımcılarından (d. 1915)
  • 1993 - Kobo Abe, Japon yazar (d. 1924)
  • 1994 - Telly Savalas, Yunan asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1922)
  • 1995 - Rose Fitzgerald Kennedy, Amerikalı hayırsever ve J.F. Kennedy'nin annesi (d. 1890)
  • 2002 - Kenneth Armitage, İngiliz heykeltıraş (d. 1916)
  • 2004 - Ann Miller, Amerikalı dansçı, şarkıcı ve oyuncu (d. 1923)
  • 2005 - Atilla Özkırımlı, Türk edebiyat tarihçisi ve yazar (d. 1942)
  • 2006 - Aydın Güven Gürkan, Türk siyasetçi ve Sosyaldemokrat Halkçı Parti eski genel başkanı (d. 1941)
  • 2008 - Heath Ledger, Avustralyalı oyuncu (d. 1979)
  • 2008 - Orhan Aksoy, Türk yönetmen, senarist ve yapımcı (d. 1930)
  • 2009 - İsmail Hakkı Birler, Türk siyasetçi (d. 1927)
  • 2010 - Jean Simmons, İngiliz asıllı Amerikalı aktris ve seslendirme sanatçısı (d. 1929)
  • 2012 - Pierre Sudreau, Fransız siyasetçi ve direnişçi (d. 1919)
  • 2012 - Rita Gorr, Belçikalı mezzosoprano (d. 1926)
  • 2013 - Anna Litvinova, Rus top model (d. 1983)
  • 2014 - François Deguelt, Fransız şarkıcı (d. 1932)
  • 2015 - Oğuz Oktay, Türk oyuncu (d. 1939)
  • 2016 - Hümayun Behzadi, İranlı futbolcu (d. 1942)
  • 2016 - Kamer Genç, Türk siyasetçi (d. 1940)
  • 2016 - Miloslav Ransdorf, Çek politikacı (d. 1953)
  • 2016 - Osman Şahinoğlu, Türk siyasetçi (d. 1927)
  • 2016 - Tahsin Yücel, Türk akademisyen, yazar, eleştirmen ve çevirmen (d. 1933)
  • 2017 - Andy Marte, Dominikli beyzbolcu (d. 1983)
  • 2017 - Cristina Adela Foisor, Rumen satranç oyuncusu (d. 1967)
  • 2017 - İlhan Cavcav, Türk iş adamı ve spor yöneticisi (d. 1935)
  • 2017 - Pietro Bottaccioli, İtalyan piskopos ve din adamı (d. 1928)
  • 2017 - Merete Armand, Norveçli oyuncu (d. 1955)
  • 2018 - Enver Ercan Türk şair (d. 1958)
  • 2018 - Jimmy Armfield, İngiliz futbolcu ve menajer (d. 1935)
  • 2018 - Lütfi Doğan, Türk ilahiyatçı, siyasetçi ve 11. Diyanet İşleri başkanı (d. 1927)
  • 2018 - Ursula K. Le Guin, Amerikalı yazar (d. 1929)
  • 2019 - Themos Anastasiadis, Yunan gazeteci (d. 1958)

Osmanlı ordusu, Ridaniye Savaşı'nda Memluk ordusunu yendi. Bu savaşın ardından, halifelik Osmanlılara geçti.

Ridaniye Muharebesi, 22 Ocak 1517 yılında Osmanlı Devleti ile Memlûk Sultanlığı arasında geçen muharebedir. Muharebeyi I. Selim komutasındaki Osmanlı ordusu kazanmıştır.

Muharebe öncesi

1516'da I. Selim, ordusuyla Memlûk Sultanlığı'na karşı Suriye ve Mısır seferine çıktı. Suriye'de Memlûklu hükümdarı Kansu Gavri komutasındaki Memlûk ordusuna karşı 24 Ağustos 1516'da Mercidabık Muharebesi'ni kazanan I. Selim komutasındaki Osmanlı ordusu Halep, Hama, Humus ve Şam'ı teslim aldı. Ardından Lübnan emirleri de Osmanlı hakimiyetini kabul etti. 21 Aralık 1516'da Sadrazam Hadım Sinan Paşa  komutasındaki Osmanlı ordusu, Han Yunus Muharebesi'nde Memlûklu emirlerinden Canberdi Gazali'yi yenerek yoluna devam etti. I. Selim, Kudüs'ü teslim alıp ziyaret ettikten sonra Osmanlı ordusu Gazze'ye yöneldi.

Muharebe

Mercidabık Muharebesi'nden sonra Memlûk Sultanlığı'nın başına geçen  Tomanbay; Osmanlı  hakimiyetini kabul etmediği gibi, barış teklifi için gelen Osmanlı elçisini de öldürtmüştü. I. Selim, ordusuyla birlikte Sina Çölü'nü 13 gün içinde (3 Ocak-16 Ocak) geçerek, Ridaniye'de Memlûk Ordusu ile karşılaştı.

Ridaniye'de yeni Memlûk Sultanı Tomanbay, Venedikliler'den top ve silah alarak kuvvetli bir savunma hattı kurmuştu. Memlûk Ordusu'na, El-Mukaddam Dağı'nın etrafını dolaşarak güneyden saldıran I. Selim, bu manevra sayesinde Memlûk Ordusu'nun yönleri sabit olan toplarını etkisiz hale getirdi.

Memlûk Sultanı Tomanbay, çok büyük çabalarla yaptığı savaş hazırlıklarına rağmen, 22 Ocak günü Ridaniye Muharebesi'ni kaybetmekte olduğunu anlayınca en cesur askerleri ile bir birlik kurup Osmanlı komuta merkezine bir baskın düzenledi. Sultan Selim'in otağı sandığı veziriazamın çadırına girdi ve Veziriazam Sinan Paşa öldürüldü. Bu suikast baskınının da istenen hedefi bulmaması sonucu, Tomanbay savaş alanından çekildi. Böylece 22 Ocak 1517'de Ridaniye Zaferi kazanıldı.

Sonuçları

Ridaniye Muharebesi çok kesin bir sonuç vermekle beraber savaşının stratejik hedefi olan  Mısır'ın fethi hemen mümkün olmamıştır. Çünkü Memlûklular büyük bir direniş göstermişlerdir.  Kahire'yi hiç zayiat ve şehrin sosyal ve ekonomik hayatına zarar vermeden ele geçirmek niyetiyle 25 Ocak'ta Selim direniş göstermeden teslim olan bütün Memlûkluların affedileceğini ilan etmişti. Fakat Tomanbay ve ona yakın Memlûklu komutanları gerilla tipi direniş organize etmeye başladılar ve bu nedenle Kahire ancak üç gün süren çok şiddetli sokak savaşlarından sonra ele geçirilebildi ve şehir kısmen yıkıldı ve binlerce kişi öldü. 4 Şubat 1517'de I. Selim törenle Kahire'ye girdi ve "Yusuf Nebi Tahtı"na oturdu.

Memlûklular, Nil deltasında ve Yukarı Mısır'da direnişe devam ettiler. Fakat fazla zaman geçmeden Osmanlı güçleri bu direniş merkezlerini bertaraf edip Tomanbay'ı yakalamayı başardılar. Tomanbay, 13 Nisan 1517'de Kahire kale kapısında asılarak idam edildi.

Bu zaferle birlikte Memlûk Sultanlığı yıkılmış, bütün toprakları Osmanlı egemenliğine girmiştir. Memlûk Sultanlığı tarihe karışmış, Osmanlı Devleti Mısır'a hakim olmuş  ve  Halifelik Osmanlılara geçmiştir. Mısır'daki Kutsal Emanetler İstanbul'a getirilmiştir. Osmanlı Devleti, Doğu Akdeniz'in ve Baharat Yolu'nun tek hakimi durumuna  yükselmiş; Kızıldeniz  ve Hint Okyanusuna açılmıştır.

Kaynak : VikiPedia