Tarihte Bugün-18 Ocak
Tarihte Bugün-18 Ocak - Nika ayaklanması
Olaylar
Doğumlar
Ölümler
Özel Günler
Öne Çıkanlar
  • 532 - Konstantinopolis'te (günümüzde İstanbul) başlayan Nika ayaklanması tamamen bastırıldı. 30.000 kişinin öldüğü tarihin bu en kanlı ayaklanması 13 Ocak'ta başlamıştı.
  • 1535 - İspanyol fatih (Konkistador) Francisco Pizarro, Peru'nun başkenti Lima'yı keşfetti.
  • 1778 - İngiliz kâşif James Cook, Hawaii'ye ulaştı.
  • 1886 - Kadınlar, Şükufezar dergisinde "saçı uzun aklı kısa" deyimine karşı mücadele başlattı.
  • 1896 - X-ışınları cihazı ilk kez New York'ta halka tanıtıldı. "X" adı, ne tür bir ışın olduğunun bilinmeyişini simgeliyordu.
  • 1903 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Theodore Roosevelt'in, Birleşik Krallık Kralı VII. Edward'a gönderdiği radyo mesajı, Birleşik Devletlerden radyo ile yapılan ilk okyanus aşırı iletişim olmuştur.
  • 1906 - İvan Vasilyeviç Babuşkin kurşuna dizildi. Babuşkin, Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler) kurucularındandı.
  • 1911 - İlk defa bir uçak, bir geminin güvertesine iniş yaptı. Pilot Eugene Burton Ely, San Francisco limanında bulunan USS Pennsylvania (ACR-4) gemisine indi.
  • 1912 - Kaptan Robert Falcon Scott, Güney Kutbuna ulaştı. Bunu başaran ilk insan olmayı hayal ediyordu ancak Roald Amundsen, ondan yaklaşık bir ay önce bunu başarmıştı.
  • 1919 - I. Dünya Savaşı'nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak üzere, İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu Paris Barış Konferansı açıldı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi.
  • 1924 - İstanbul'da Millî Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.
  • 1927 - Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi.
  • 1928 - Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi, Eminönü Meydanı'nda idam edildi. Bu kişiler Atatürk'e suikast iddiasıyla idama mahkûm edilmişlerdi.
  • 1929 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nden sınır dışı edildi.
  • 1931 - Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği Türkiye Güzellik Kraliçesi Yarışmasını, Naşide Saffet Esen kazandı.
  • 1940 - Millî Koruma Kanunu kabul edildi.
  • 1943 - Sovyetler Birliği, Leningrad'da hüküm süren Alman kuşatmasını kırdığını açıkladı.
  • 1944 - Trak adlı yolcu vapuru, Çanakkale'den Bandırma'ya giderken kayalara bindirerek battı: 24 kişi öldü.
  • 1946 - Madam Butterfly operası, Ankara'da sahnelendi.
  • 1947 - Isparta'nın Uluborlu ilçesinin Senirkent bucağından on vatandaş, noter aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na bir protesto mektubu gönderdi. Mektupta hiçbir suçları olmadığı halde, jandarmanın kendilerine sistemli olarak işkence boyutlarında kötü muamele yaptığını yazıyorlardı.
  • 1947 - İstanbul'da Muallimler Birliği kuruldu.
  • 1950 - Demokrat Parti (DP), işçiye grev hakkı istedi.
  • 1951 - Vietnam Kurtuluş Cephesi gerillaları, Hanoi'den geri çekildi; şehir Fransızların eline geçti.
  • 1954 - Yabancı Sermaye Yasası Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.
  • 1964 - Pemba Halk Cumhuriyeti kuruldu.
  • 1966 - Ankara Cezaevi'nde af isteyen mahkûmlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi'nde 260 mahkûm açlık grevine başladı.
  • 1966 - Vefa Poyraz, İstanbul valiliğine atandı.
  • 1969 - Amerikalı bilim insanlarınca, düzenli elektromanyetik dalgalar yayan ilk pulsarlar bulundu.
  • 1977 - Zatürreye yol açan gizemli Lejyoner hastalığı'nın amili olan bakteri bulundu ve Legionella pneumophila olarak adlandırıldı.
  • 1983 - Kültür Bakanlığı'nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu.
  • 1984 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında, sanıklara tek tip elbise giydirildi.
  • 1989 - Kıbrıslı iş adamı Asil Nadir, Günaydın gazetesi'nden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı.
  • 1991 - Hükûmet, TBMM'den gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurt dışında görevlendirilmesi ve yabancı askerlerin Türkiye'de bulundurulması konusunda yetki aldı.
  • 1991 - Irak, İsrail'in Tel Aviv ve Hayfa şehirlerine Scud füzesi attı.
  • 1993 - Bayburt'un Üzengili köyü üzerine çığ düştü; 56 kişi öldü, 22 kişi yaralandı.
  • 1996 - Michael Jackson ile Lisa Marie Presley'nin iki yıl süren evlilikleri boşanma ile sona erdi.
  • 2005 - 800 yolcu kapasiteli yolcu uçağı Airbus A380, Toulouse'da (Fransa) basına tanıtıldı.
  • 2010 - Gazeteci-yazar Abdi İpekçi cinayeti ve iki ayrı gasp suçundan hükümlü Mehmet Ali Ağca, Sincan F tipi Cezaevi'nden tahliye edildi.
  • 1519 - Izabela Jagiellonka, Doğu Macaristan Kralı I. János'un eşi (ö. 1559)
  • 1689 - Montesquieu, Fransız yazar (ö. 1755)
  • 1752 - John Nash, İngiliz mimar (ö. 1835)
  • 1779 - Peter Roget, İngiliz hekim ve dilbilimci (ö. 1869)
  • 1795 - Anna Pavlovna, Hollanda kraliçesi (ö. 1865)
  • 1813 - George Rex Graham, Amerikalı gazeteci, editör ve yayıncı (ö. 1894)
  • 1825 - Edward Frankland, İngiliz kimyager ve akademisyen (ö. 1899)
  • 1840 - Henry Austin Dobson, İngiliz şair (ö. 1921)
  • 1841 - Emmanuel Chabrier, Fransız besteci ve piyanist (ö. 1894)
  • 1849 - Edmund Barton, Avustralya'nın ilk Başbakanı (ö. 1920)
  • 1851 - Albert Aublet, Fransız sanatçı ve ressam (ö. 1938)
  • 1852 - Augustin Boué de Lapeyrère, Fransız Amiral ve Deniz Bakanı (ö. 1924)
  • 1857 - Otto von Below, Prusyalı general (ö. 1944)
  • 1867 - Rubén Darío, Nikaragualı şair (ö.1916)
  • 1871 - I. Benjamin, İstanbul Ortodoks Patrikhanesinin, 266. Ekümenik Patriği (ö. 1946)
  • 1873 - Memed Abaşidze, Gürcü siyasal lider, yazar ve hayırsever (ö. 1937)
  • 1876 - Elsa Einstein, Albert Einstein ikinci eşi ve kuzeni (ö. 1936)
  • 1879 - Henri Giraud, Fransız general (ö. 1949)
  • 1880 - Paul Ehrenfest, Avusturyalı-Hollandalı fizikçi (ö. 1933)
  • 1882 - A. A. Milne, İngiliz yazar (ö. 1956)
  • 1882 - Lazare Lévy, Fransız piyanist, orgcu, besteci ve öğretmen (ö. 1964)
  • 1889 - Kanji Ishiwara, Japon asker ve siyasetçi (ö. 1949)
  • 1892 - Oliver Hardy, Amerikalı sinema oyuncusu (Laurel ve Hardy ikilisinden) (ö. 1957)
  • 1896 - Ville Ritola, Fin uzun mesafe koşucusu (ö. 1982)
  • 1898 - George Dawson, Amerikalı yazar (ö. 2001)
  • 1904 - Cary Grant, İngiliz oyuncu (ö. 1986)
  • 1913 - Ali Sururi, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1998)
  • 1913 - Danny Kaye, Amerikalı sahne, sinema ve TV komedyeni (ö. 1987)
  • 1915 - Santiago Carrillo, İspanyol politikacı (Avrupa Komünizmi düşüncesinin öncülerinden ve 1960-1982 arasında İspanya Komünist Partisi Genel Sekreteri) (ö. 2012)
  • 1925 - Gilles Deleuze, Fransız yazar ve düşünür (ö. 1995)
  • 1927 - İsmet Sıral, Türk müzisyen, saksofonist, flütist ve neyzen (ö. 1987)
  • 1927 - Perihan Tedü, Türk tiyatro oyuncusu (ö. 1992)
  • 1937 - John Hume, Kuzey İrlanda'lı politikacı ve 1998 Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 2020)
  • 1938 - Anatoli Kolesov, Sovyet grekoromen güreşçisi ve koçu (ö. 2012)
  • 1950 - Gilles Villeneuve, Kanadalı F1 pilotu (ö. 1982)
  • 1955 - Kevin Costner, Amerikalı sinema oyuncusu, yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi
  • 1961 - Mustafa Demir, Türk mimar ve siyasetçi
  • 1966 - Yaşar Tüzün, Türk siyasetçi
  • 1971 - Josep Guardiola, İspanyol teknik direktör
  • 1979 - Cem Bahtiyar, Türk müzisyen ve maNga grubunun bass gitaristi
  • 1979 - Jay Chou, Tayvanlı şarkıcı, şarkı sözü yazarı, aktör, film yönetmeni ve prodüktör
  • 1980 - Jason Segel, Amerikalı oyuncu
  • 1982 - Atacan Öztürk, Türk profesyonel futbolcu
  • 1983 - Kaan Sekban, Türk komedyen
  • 1995 - Samu Castillejo, İspanyol futbolcu
  • 1367 - I. Pedro, Portekiz kralı (d. 1320)
  • 1623 - Kara Davud Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. ?)
  • 1677 - Jan van Riebeeck, Hollandalı doktor, tüccarı ve Cape Kolonisi'nin kurucusu ve ilk yöneticisi (d. 1619)
  • 1730 - Antonio Vallisneri, İtalyan tıp doktoru, doktor ve doğabilimci (d. 1661)
  • 1799 - Heinrich Johann Nepomuk von Crantz, Avusturyalı bitki bilimci ve hekim (d. 1722)
  • 1802 - Antoine Darquier de Pellepoix, Fransız gökbilimci (d. 1718)
  • 1803 - Sylvain Maréchal, Fransız şair, filozof, devrimci (d. 1750)
  • 1862 - John Tyler, Amerika Birleşik Devletleri'nin 10. Başkanı (d. 1790)
  • 1869 - Bertalan Szemere, Macar şair ve Macaristan'ın üçüncü başbakanı (d. 1812)
  • 1882 - Naile Sultan, Abdülmecid'in kızı (d. 1856)
  • 1886 - Sadık Paşa, Polonezköy'ün Polonyalı kurucularından (d. 1804)
  • 1890 - I. Amadeo, İspanya kralı (d. 1845)
  • 1896 - Charles Floquet, Fransız siyasetçi (d. 1828)
  • 1899 - William Edwin Brooks, İrlandalı ornitolog (d. 1828)
  • 1906 - İvan Vasilyeviç Babuşkin, Rus devrimci ve Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler) kurucularından (d. 1873)
  • 1936 - Rudyard Kipling, İngiliz yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1865)
  • 1949 - Charles Ponzi, İtalyan iş adamı ve dolandırıcı (d. 1882)
  • 1954 - Sydney Greenstreet, İngiliz aktör (d. 1879)
  • 1956 - Makbule Atadan, Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi (d. 1885)
  • 1960 - Nahid Sırrı Örik, Türk yazar (d. 1895)
  • 1970 - Mehmet Mümtaz Tarhan, Türk avukat ve siyasetçi (eski İstanbul Valisi) (d. 1908)
  • 1975 - Arif Müfid Mansel, Türk arkeolog (d. 1905)
  • 1977 - Carl Zuckmayer, Alman oyun yazarı (d. 1896)
  • 1985 - Davut Sulari, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1925)
  • 1995 - Adolf Butenandt, Alman biyokimyacı (d. 1903)
  • 2001 - Al Waxman, Kanadalı oyuncu (d. 1935)
  • 2001 - Laurent-Désiré Kabila, Kongo DC'nin Cumhurbaşkanı (Kinşasa'daki evinde, özel korumalarından biri tarafından öldürüldü.) (d. 1939)
  • 2010 - Reha Oğuz Türkkan, Türk hukukçu, tarihçi, yazar ve Türkolog (d. 1920)
  • 2012 - Evin Esen, Türk oyuncu (d. 1949)
  • 2016 - Leila Alaoui, Fas asıllı Fransız fotoğrafçı ve video sanatçısı (d. 1982)
  • 2017 - Red Adams, Amerikalı beyzbolcu (d. 1921)
  • 2021 - Jean-Pierre Bacri - Fransız oyuncu ve senarist (d. 1951)
  • 2021 - Dündar Abdülkerim Osmanoğlu, 23. nesil Osmanlı şehzadesi. II. Abdülhamid'in oğlu Şehzade Mehmet Selim Efendi'nin oğlu Şehzade Mehmet Abdülkerim Efendi'nin oğludur. (d. 1930)

532 - Konstantinopolis'te (günümüzde İstanbul) başlayan Nika ayaklanması tamamen bastırıldı. 30.000 kişinin öldüğü tarihin bu en kanlı ayaklanması 13 Ocak'ta başlamıştı.

Nika Ayaklanması (Yunanca: Στάση του Νίκα), 532 yılında Konstantinopolis'te meydana gelen şehrin gördüğü en şiddetli ayaklanmadır. Şehrin yarısı yanmış veya zarar görmüştür. On binlerce insan ölmüştür.

13 Ocak günü kalabalık ve öfkeli gruplar Hipodrom Meydanı'na geldiler. Hipodrom sarayın yanındaydı ve Justinian kalabalığı güvenli bir biçimde izleyebiliyordu. Başlangıçtan itibaren kalabalık İmparator I. Justinianus'a hakaretler etmeye başladı. Günün sonunda, 22. yarışta kalabalık dini şarkılar söyleyerek saraya saldırmaya başladı. 'Nika' kelimesi "kazan", "kazanan sen ol" anlamına gelmektedir. Daha sonraki beş gün içerisinde sarayda fiili bir kuşatma yaşandı. Kargaşadan dolayı çıkan yangınlar kente büyük zarar verdi. Özellikle şehrin önde gelen kilisesi Ayasofya zarar gördü.

Kargaşanın sonunda imparator I. Justinianus, ayaklanan 30 binden fazla kişiyi hipodromda toplayıp katlettirmiştir. Hypatius ve Pompeius da askerler tarafından öldürülüp denize atılmışlar ve ayaklanma sona ermiştir. Daha sonra Justinianus, başta Ayasofya olmak üzere yeniden inşa çalışmalarını başlatmıştır.

Kaynak: Vikipedia