Tarihte Bugün-10 Ocak
Tarihte Bugün-10 Ocak - Medine Müdafaası sırasında Ömer Fahreddin Paşa
Olaylar
Doğumlar
Ölümler
Özel Günler
Öne Çıkanlar
  • 1810 - Napolyon ile Josephine'in evlilikleri sona erdi.
  • 1861 - Amerikan İç Savaşı: Florida, Birleşik Devletler'den ayrıldı.
  • 1863 - Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun Metropolitan adı verilen ilk hattı açıldı.
  • 1900 - Dünya Şampiyonu Pehlivan Kara Ahmet, Paris'te "Şampiyonlar Şampiyonu" unvanını aldı.
  • 1919 - Medine müdafaası sona erdi. Medine'deki Osmanlı Garnizonu silah bırakan son muharip kuvvet oldu. I. Dünya Savaşı fiilen sona erdi.
  • 1919 - Britanyalılar, Bağdat'ı işgal etti.
  • 1920 - Ankara'da, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesi'nin yayın organı olarak, "Hâkimiyet-i Milliye" gazetesinin yayımlanmaya başlaması.
  • 1920 - Milletler Cemiyeti kuruldu. ABD, Cemiyete katılmadı.
  • 1921 - I. İnönü Muharebesi; Albay İsmet Bey komutasındaki Türk Ordusu, Yunan Ordusu ile İnönü'de karşı karşıya geldi. Yunan Ordusu yenildi. Zaferin ardından, Albay İsmet Bey, 1 Mart 1921'de generalliğe terfi ettirildi; TBMM Hükûmetinin uluslararası itibarı da hızla yükseldi.
  • 1926 - Heyet-i Fesadiye davası sonuçlandı. Aslında üç ayrı dava söz konusuydu. Çerkes Ethem'in Kuvâ-yi Seyyâresi'nin Bolşevik Taburu Komutanı İsmail Hakkı Bey; boşandığı eşini öldürten Miralay Osman; Kürt isyanıyla birlikte Ankara muhitinde bir isyan hareketine giriştiği gerekçesiyle Kırşehir Milletvekili Rıza Bey, idama mahkûm oldu.
  • 1927 - Alman sinema yönetmeni Fritz Lang'ın Metropolis adlı filmi gösterime girdi.
  • 1929 - Tenten'in maceraları adlı karikatür kitabı ilk kez yayımlandı. İleride 40 ayrı dilde yayımlanıyor olacak.
  • 1933 - İspanya'da ayaklanmalar yaygınlaştı; sıkıyönetim ilan edildi.
  • 1940 - Pierre Louÿs'in Afrodit adlı kitabıyla ilgili davaya başlandı. Kitap müstehcenlikle suçlanıyordu.
  • 1944 - Nuri Demirağ'ın fabrikasında üretilen Türk yolcu uçağının ilk uçuş denemesi, Yeşilköy'de yapıldı.
  • 1945 - Anayasa dilinde yeni Türkçe kelimelerin kullanılması kabul edildi.
  • 1945 - Teşrinevvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani aylarının adları, Ekim, Kasım, Aralık ve Ocak olarak değiştirildi.
  • 1946 - Ankara Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
  • 1946 - Birleşmiş Milletler'in ilk genel kurulu Londra'da toplandı. Bu kurulda 51 ülke temsil edildi.
  • 1947 - Demokrat Parti 1. Kongresi'nde, "Hürriyet Misakı" kabul edildi. Raporda Anayasa'ya aykırı yasaların kaldırılması, Anayasa'nın tam olarak uygulanması, yeni seçim yasası hazırlanması ve Cumhurbaşkanlığı ile parti genel başkanlığının birbirinden ayrılması isteniyordu.
  • 1951 - Hasankale-Horasan demiryolu ulaşıma açıldı.
  • 1957 - Harold Macmillan, Anthony Eden'in istifasının ardından Birleşik Krallık Başbakanı oldu.
  • 1961 - Basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı kanun yürürlüğe girdi. Bu yasayı protesto eden gazete sahipleri 3 gün süreyle gazete çıkarmama kararı aldılar.
  • 1961 - Çalışan Gazeteciler Bayramı kutlanmaya başladı.
  • 1964 - Beatles grubunun, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk albümleri satışa sunuldu.
  • 1967 - Cumhuriyetçi Edward W. Brooke, Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nun ilk siyahi üyesi olarak görevine başladı.
  • 1968 - Ankara'da Dördüncü Sanayi Kongresi toplandı. Kongre'de "yabancı sermaye" konusu tartışıldı.
  • 1969 - Singer'in Kartal Cevizli'deki Dikiş Makineleri Fabrikası, burada çalışmakta olan 450 işçi tarafından işgal edildi.
  • 1971 - 500'ü aşkın mülki amir Hükûmeti protesto için eylem kararı aldı. Başbakan Süleyman Demirel bu nedenle bir genelge yayımladı. "Direnişe geçen memurlar suç işliyor" dedi.
  • 1972 - 15 idam kararını bozan Askerî Yargıtay İkinci Dairesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararlarını onayladı.
  • 1975 - Yeni İmar Kanunu yürürlüğe girdi.
  • 1978 - Sovyetler, Soyuz kapsülü içinde iki kozmonotu, Salyut VI laboratuvarıyla buluşmak üzere uzaya yolladı.
  • 1979 - İran Şahı Rıza Pehlevi, ülkesini terk ederek ailesiyle Mısır'ın Assuan kentine gitti.
  • 1982 - Birleşik Krallık'de tarihin en düşük sıcaklığı: -27.2 °C. Bundan önce aynı sıcaklığa 11 Şubat 1895'te ulaşılmıştı.
  • 1983 - Türk Hava Yolları'nın Afyon uçağı Ankara'da düştü: 47 yolcu öldü.
  • 1984 - Alparslan Türkeş'in tahliye istemi 21. kez reddedildi.
  • 1984 - Kürtaj yasal hale geldi.
  • 1984 - Amerika Birleşik Devletleri ve Vatikan arasında 100 yılı aşkın bir aradan sonra diplomatik ilişkiler yeniden başladı.
  • 1985 - TRT "anı, devrim, özgürlük" gibi bazı kelimelerin kullanımına yasak getirdi.
  • 1988 - Yurt dışında basılan 440 yayının ülkeye girmesi yasaklandı.
  • 1989 - Küba askerleri, Angola'dan çekilmeye başladı.
  • 1990 - Basın alanında faaliyet gösteren "Time" ve sinema alanında faaliyet gösteren "Warner" şirketleri birleşerek Time Warner adını aldı.
  • 1991 - Amerika Birleşik Devletleri, Irak'a hava akınları ve füze saldırısı başlattı.
  • 1992 - "32. Gün" programı, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu tarafından yayından kaldırıldı. Yapımcı Mehmet Ali Birand'la anlaşma feshedildi.
  • 1995 - TBMM televizyonu kuruldu ve oturumlar canlı olarak TRT-3'ten yayımlanmaya başladı.
  • 1996 - Avrasya feribotu, 4 silahlı kişi tarafından Trabzon Limanı'nda kaçırıldı.
  • 1998 - Anayasa Mahkemesi, Refah Partisi'nin kapatılmasına karar verdi.
  • 1999 - Susurluk davası kapsamında da aranan Haluk Kırcı yakalandı. Haluk Kırcı Ankara Bahçelievler'de 7 Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi gencin öldürülmesiyle ilgili davada, 7 kez idam cezası almıştı.
  • 2001 - Wikipedia, Nupedia'nın bir parçası olarak hayata atıldı. Beş gün sonra farklı bir site oldu.
  • 2001 - Türksat 2A fırlatıldı.
  • 2002 - İstanbul Milletvekili Rıdvan Budak hakkında, DSP Merkez Disiplin Kurulu tarafından partiden kesin ihraç kararı verildi.
  • 2002 - Merkez Bankası eski Başkanı Gazi Erçel hakkında, dalgalı kura geçilmeden önce bazı kurumlara toplam 5 milyar 188 milyon 900 bin ABD doları satarak, 'görevini kötüye kullandığı' gerekçesiyle dava açıldı.
  • 2003 - Maxis tarafından SimCity'in 4. oyunu yapıldı.
  • 2006 - İran'ın nükleer programı uluslararası krize yol açtı. Tahran atom bombası sahibi olmak istediği iddialarını reddederken, nükleer programının sivil olduğunu ve programını geliştirmeye devam edeceğini açıkladı. 25 Ocak'ta Fransa, Birleşik Krallık ve Almanya ile ABD, İran'a ekonomik ve ticari yaptırımları kabul ettirmeye çalıştı, ama tasarı başlangıç aşamasında Rusya tarafından reddedildi.
  • 2008 - Çin'in merkezi kısımlarının büyük bölümünü ve güneyini etkileyen kar fırtınası başladı.
  • 2012 - Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi, 12 Eylül askerî darbesine ilişkin dönemin Genelkurmay Başkanı, 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren ile emekli Orgeneral Tahsin Şahinkaya'nın "şüpheli" olarak yer aldığı iddianameyi kabul etti. İddianamede, Evren ve Şahinkaya için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istendi.
  • 2012 - Emekli Orgeneral Hurşit Tolon, tutuksuz yargılandığı İkinci Ergenekon davası kapsamında tutuklandı.
  • 1209 - Möngke, Moğol Hükümdarı (ö. 1259)
  • 1729 - Lazzaro Spallanzani, İtalyan biyolog ve Katolik rahip (ö. 1799)
  • 1769 - Michel Ney, Fransız mareşal ve askeri komutan (ö. 1815)
  • 1797 - Annette von Droste-Hülshoff, Alman yazar (ö. 1848)
  • 1800 - Lars Levi Laestadius, İsveçli botanikçi (ö. 1861)
  • 1809 - Meriwether Lewis Clark Sr., Amerikalı mimar, inşaat mühendisi ve politikacı (ö. 1881)
  • 1850 - Richard Brewer, Amerikalı kovboy ve kanun kaçağı (ö. 1878)
  • 1859 - Nahum Sokolow, Siyonist lider, yazar, çevirmen ve gazeteci (ö. 1936)
  • 1874 - Albert Mathiez, Fransız tarihçi (ö. 1932)
  • 1880 - Manuel Azaña, İspanyol siyaset ve devlet adamı (ö. 1940)
  • 1881 - Boris Konstantinovich Zaytsev, Rus yazar (ö. 1972)
  • 1883 - Aleksey Nikolayeviç Tolstoy, Rus yazar (ö. 1945)
  • 1883 - Francis X. Bushman, Amerikalı sinema oyuncusu, yönetmen ve senarist (ö. 1966)
  • 1883 - Alfred Saalwächter, Alman U-Boot komutanı (ö. 1945)
  • 1887 - José Américo de Almeida, Brezilyalı yazar (ö. 1980)
  • 1888 - Prenses Kadriye, Mısır Hıdivi Hüseyin Kamil Paşa'nın Kızı (ö. 1955)
  • 1905 - Akil Öztuna, Türk oyuncu (ö. 1985)
  • 1910 - Galina Ulanova, Rus balerin (ö. 1998)
  • 1913 - Gustav Husak, Slovak komünist ve 1969-89 arasında Çekoslovakya Lideri (ö. 1991)
  • 1916 - Sune Bergström, İsveçli biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 2004)
  • 1924 - Eduardo Chillida, İspanyol-Bask heykeltıraş ve ressam (ö. 2002)
  • 1924 - Eduard Admetlla i Lázaro, İspanyol fotoğrafçı (ö. 2019)
  • 1929 - Ray Kuzeyev, Sovyet Rus/Başkurt bilim insanı, tarihçi bilimleri doktoru
  • 1930 - Orhan Aksoy, Türk yönetmen, senarist ve yapımcı (ö. 2008)
  • 1936 - Robert Woodrow Wilson, Amerikalı fizikçi, astronom ve Nobel Fizik Ödülü sahibi
  • 1938 - Donald Knuth, Amerikalı yazar
  • 1940 - Suphi Tekniker, Türk oyuncu ve senaryo yazarı
  • 1945 - Gunther von Hagens, Alman anatomist
  • 1945 - Rod Stewart, İngiliz şarkıcı ve besteci (1960'lardan bu yana Rock ve pop dünyasını sürükleyen eserleri seslendiren ve besteleyen)
  • 1947 - Afeni Shakur, Amerikalı iş kadını, eski siyasi eylemci ve Kara Panter Partisi üyesi (ö. 2016)
  • 1949 - George Foreman, Amerikalı boksör
  • 1949 - Kemal Derviş, Türk iktisatçı ve siyasetçi
  • 1949 - Linda Lovelace, Amerikalı pornografik film oyuncusu (ö. 2002)
  • 1953 - Pat Benatar, Amerikalı şarkıcı
  • 1964 - Hakan Boyav, Türk dizi, tiyatro ve sinema oyuncusu
  • 1967 - Giusva Branca, İtalyan gazeteci, blog yazarı ve spor menajeri
  • 1968 - Hakan Aysev, Türk opera sanatçısı ve tenor
  • 1972 - Devrim Nas, Türk tiyatro sanatçısı
  • 1976 - Nilüfer Kurt, Türk manken ve sunucu
  • 1976 - Remy Bonjasky, Surinam asıllı Hollandalı K-1 Dünya Grand Prix Kick boks şampiyonu
  • 1979 - Francesca Piccinini, İtalyan voleybolcu
  • 1980 - Nelson Cuevas, Paraguaylı futbolcu ve şarkıcı
  • 1984 - Marouane Chamakh, Faslı futbolcu
  • 1986 - Kirsten Flipkens, Belçikalı tenisçi
  • 976 - I. İoannis, Bizans imparatoru (d. 925)
  • 1619 - Safiye Sultan, Osmanlı Padişahı III. Mehmed'in annesi (d. 1550)
  • 1645 - William Laud, İngiliz asıllı akademisyen ve din adamı (d. 1573)
  • 1754 - Edward Cave, İngiliz matbaacı, editör ve yayıncı (d. 1691)
  • 1778 - Carl Linnaeus, İsveçli biyolog, hekim ve fizikçi (d. 1707)
  • 1789 - John Ledyard, Amerikan kâşif ve maceracı (d. 1751)
  • 1794 - Georg Forster, Alman doğa bilimci, etnolog, seyahat yazarı, gazeteci ve devrimci (d. 1754)
  • 1833 - Adrien-Marie Legendre, Fransız matematikçi (d. 1752)
  • 1844 - Hudson Lowe, İngiliz general (d. 1769)
  • 1852 - Mirza Taki Han, Emîr-i Kebîr ve Emîr-i Nizâm (d. 1807)
  • 1858 - Hezekiah Augur, Amerikalı heykeltıraş ve mucit (d. 1791)
  • 1862 - Samuel Colt, Amerikalı silah sanayicisi ve mucit (d. 1814)
  • 1904 - Jean-Léon Gérôme, Fransız ressam ve heykeltıraş (d. 1824)
  • 1905 - Kārlis Baumanis, Leton söz yazarı (d. 1835)
  • 1905 - Louise Michel, Fransız anarşist ve Paris Komünü'nün önde gelen kadın militanlarından (d. 1830)
  • 1917 - Buffalo Bill (William F. Cody), Amerikalı asker, bizon avcısı ve şovmen (d. 1846)
  • 1918 - August Oetker, Alman iş adamı, kabartma tozunun mucidi ve Dr. Oetker firmasının kurucusu (d. 1862)
  • 1918 - Konstantin Josef Jireček, Çek tarihçi, diplomat ve Slavist (d. 1854)
  • 1922 - Ōkuma Shigenobu, Japonya'nın sekizinci Başbakanı (d. 1838)
  • 1950 - Mehmet Hulusi Conk, Türk asker (d. 1881)
  • 1951 - Sinclair Lewis, Amerikalı yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1885)
  • 1957 - Gabriela Mistral, Şilili şair, eğitimci, diplomat ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1889)
  • 1959 - Şükrü Kaya, Türk devlet ve siyaset adamı (Türkiye'nin eski İçişleri Bakanı) (d. 1883)
  • 1961 - Dashiell Hammett, Amerikalı dedektif romanları yazarı (d. 1894)
  • 1968 - Ali Fuat Cebesoy, Türk asker ve siyasetçi (Atatürk'ün silah arkadaşı) (d. 1882)
  • 1968 - Theophilus Dönges, Güney Afrikalı siyasetçi (d. 1898)
  • 1971 - Gabrielle Bonheur Chanel (Coco Chanel), Fransız moda tasarımcısı (d. 1883)
  • 1981 - Richard Boone, Amerikalı aktör (d. 1917)
  • 1984 - Reşat Enis Aygen, Türk yazar (d. 1909)
  • 1985 - Anton Karas, Avusturyalı zither virtüözü ve besteci (d. 1906)
  • 1998 - Yaşar Güvenir, Türk piyanist, ses sanatçısı, besteci, söz yazarı (d. 1929)
  • 2000 - Semih Günver, Türk Büyükelçi (d. 1917)
  • 2001 - Necati Cumalı, Türk şair ve yazar (d. 1921)
  • 2007 - Carlo Ponti, İtalyan film yapımcısı ve aktris Sophia Loren'in eşi (d. 1912)
  • 2013 - Christel Adelaar, Hollandalı oyuncu (d. 1935)
  • 2014 - Adnan Azar, Türk şair (d. 1956)
  • 2014 - Süheyl Eğriboz, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1927)
  • 2015 - Jorgelina Aranda, Arjantinli oyuncu, model ve şarkıcı (d. 1942)
  • 2015 - Brian Clemens, İngiliz senarist, yapımcı ve yönetmen (d. 1931)
  • 2015 - Francesco Rosi, İtalyan film yönetmeni (d. 1922)
  • 2016 - David Bowie, İngiliz şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve aktör (d. 1947)
  • 2016 - Abbas Bahri, Tunuslu matematikçi ve profesör (d. 1955)
  • 2017 - Tony Rosato, Kanadalı oyuncu, komedyen ve seslendirme sanatçısı (d. 1954)
  • Türkiye Çalışan Gazeteciler Günü
  • Dünya Ziraat Mühendisleri Günü

Medine müdafaası sona erdi. I. Dünya Savaşı fiilen sona erdi.

Medine Müdafaası, Şerif Hüseyin'in 1916'da İngiliz desteğiyle isyan ederek Medine'yi hedef alması üzerine başlayıp, 2 yıl 7 ay sürdü ve Mondros Mütarekesi'nin imzalanması üzerine Padişah VI. Mehmet'in, müdafaada ısrar eden garnizon komutanı Fahrettin Paşa'yı iknasıyla sona erdi. Medine'deki Osmanlı garnizonu, mütarekeye göre silah bırakan son Osmanlı birliği oldu ve Medine'de kısa süreli Haşimi iktidarı başladı. Çatışmalardan ötürü Medine halkının ciddi bir kısmı göç etmek zorunda kaldı. Kuşatma sonunda, garnizon komutanı Fahrettin Paşa İngilizler tarafından tutuklanarak Malta'ya sürgün edildi.

Kuşatma Öncesi Durum ve Şerif Hüseyin İsyanı

Yönetim merkezinden oldukça uzak konumda bulunan Medine'deki Osmanlı garnizonu, bağlantı ve lojistik ihtiyaçlarını Hicaz Demiryolu üzerinden görüyordu. Haziran 1916'daki Şerif Hüseyin isyanı'na kadar bu ikmal hattı güvenli durumdaydı.

Sultan II. Abdülhamid döneminde İstanbul'da tutulan Şerif Hüseyin, II. Meşrutiyet'in ilanıyla İttihat ve Terakki Yönetimi tarafından Mekke Şerifi olarak Hicaz'a gönderildi. Haziran 1916'da, İttihat ve Terakki Yönetimin'nin Türkçülük politikalarını öne süren Şerif Hüseyin isyan etti.

İsyanda, İngiltere'nin irtibat subayı olarak uzun yıllar Arap Yarımadası'nda casusluk faaliyetleri yürüten Thomas Edward Lawrence'ın gayretleri büyük yer tutmaktadır. Petrol potansiyeli sebebiyle Arap Yarımadası'nın büyük önem taşıması ve olası bir isyanın Osmanlı Ordusu'nun gücünün bölünmesi anlamına gelmesi, isyan tertibi için İngiltere'nin en önemli sebepleriydi.

Kuşatmadan kısa süre önce, isyancıların Medine'ye de saldıracağını öngören Fahrettin Paşa, şehirdeki bütün kutsal emanetleri gizlice İstanbul'a gönderdi.

Kuşatma

İngilizler'in her konuda destek verip takviye ettiği ve çoğu düzensiz Bedevi milislerden oluşan Haşimi Ordusu, sırasıyla Cidde, Mekke, Taif, Yanbu ve Akabe şehirlerini ele geçirerek Medine'nin merkezle olan bağlantısını kesti ve şehri kuşatma altına aldı. Ardından Medine'ye saldıran isyancı birlikleri Osmanlı Ordusu'nca geri püskürtüldü.

Bu yenilgiden sonra isyancılar, bir daha cephe savaşına girişmediler. Ayrıca Medine'de askeri bir kuşatma da kuramadılar. Ancak Medine'nin merkezle olan bağlantısının tamamen kopması ve isyancıların sabotaj faaliyetleri ve vurkaç tipi gerilla saldırıları sebebiyle Medine'deki Osmanlı garnizonu yerinden kıpırdayamadı, fiili bir kuşatma ile yüz yüze kaldı.

İsyan boyunca özellikle şehirli Arap halkı isyana pek rağbet etmedi. Bu yüzden isyancı güçler kuşatma süresince Osmanlı garnizonuna yeniden topluca saldırmaya cesaret edecek askeri güce ulaşamadı. İngilizler de sembolik sebeplerden ötürü Hicaz bölgesine asker sokmak istemiyordu. Diğer taraftan, I. Dünya Savaşı Osmanlı aleyhine gelişmekte olduğundan, Osmanlı'nın Hicaz'a askeri bir harekât düzenlemesi de mümkün olmadı. Bu şartlar altında kuşatma her iki taraf için de tam bir çıkmaza dönmüş oldu.

Ancak şehri savunan Osmanlı garnizonu için tablo daha da karamsardı. Zira Filistin Cephesi'nden kötü haberler gelmeye başladı. 7 Kasım 1917'de Gazze, 26 Aralık 1917'de Kudüs düştü. Ardından 21 Eylül 1918'deki Nablus Muharebesi'nde Sina ve Filistin Cephesi'ni oluşturan 4., 7. ve 8. Ordular dağıldı. Böylece Filistin Cephesi tamamen çöktü ve Medine garnizonunun Osmanlı Ordularıyla tekrar temas kurma umudu tamamen bitti.

Sivil kayıpların önüne geçmek ve direnişi kolaylaştırmak üzere kuşatmadan önce Medine halkının önemli bir kısmı şehirden ayrılmıştı. Kuşatmadan önce garnizonun ihtiyaçlarını karşılamak üzere yardım istenmişse de, imkansızlıklar bahane gösterilerek bu talepler reddedildi. Kuşatmanın ilk aylarından itibaren Osmanlı askerleri her açıdan ciddi sıkıntılar yaşadı. Özellikle gıda ve sağlık imkanları kısa sürede tükenme noktasına geldi. Öyle ki garnizon teslim olduğunda Haşimi Ordusu'na geçen gıda malzemeleri yalnızca hurma ve kurutulmuş çekirgeden ibaretti. Ancak garnizon komutanı Fahrettin Paşa bütün olumsuzluklara rağmen Müslümanların kutsal kabul ettiği Medine şehriyle de örtüşen moral-manevi değerlerden ötürü teslim olmaya yanaşmadı.

Eylül 1918'de Mısır'daki İngiliz Kraliyet Komiseri Edmund Allenby, Fahrettin Paşa'yı teslime ikna etmek için yazdığı bir mektupta şu ifadelere yer verdi:

Medine'yi uzun süre müdafaa etmekle siz, bir asker ve Türk vatanperveri olarak hükümdarınız, memleketiniz ve şahsi şerefiniz için elinizden geleni yapmış bulunuyorsunuz. Yukarıdaki hususları ve ümitsiz askeri durumunuzu göz önünde bulundurarak, birçok canların kurban edilmesine sebep olacak faydasız mukavemetin uzatılmasının doğru olup olmayacağını ciddi bir surette düşünmenizi rica ederim

Fahrettin Paşa, İngilizlerin çeşitli zamanlarda yinelediği bu gibi teslim olma taleplerini reddetti. Ancak şartların zorluğu ve durumun umutsuz bir hal alması garnizondan toplu firarları arttırdı. Ayrıca subaylar arasında da giderek ciddi bir hoşnutsuzluk baş gösterdi.

İlerleyen aylarda diğer cephelerde art arda mağlubiyetler alan Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nı kaybetti; Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandı ve antlaşma hükümlerine göre Osmanlı Orduları terhis edilmeye başlandı. Antlaşma haberi Medine'ye de gönderildi ve Fahrettin Paşa'ya ordusuyla birlikte en yakın İngiliz birliğine teslim olması emredildi. Ancak Fahrettin Paşa emri yerine getirmedi ve direnmeye devam etme kararı aldı. Yinelenen emirlere rağmen garnizon antlaşmadan sonraki 3 ay boyunca direndi.

Babıali Medine'yi teslime ikna edemediğinden İngiltere, kabine değişikliği istedi ve hükûmeti düşürerek Ahmet Tevfik Paşa kabinesini kurdurdu. Ancak yeni kabinenin de Medine'nin teslimi konusundaki baskıları sonuçsuz kalınca İngiltere Osmanlı Devleti'ne nota verdi ve savaşa yeniden başlayacağını bildirdi.

Bunun üzerine Padişah VI. Mehmet'in bizzat ricası ve kendi subaylarının iknası sonucu Fahrettin Paşa 10 Ocak 1919'da Medine'yi teslim etti. Böylece Medine'deki Osmanlı garnizonu, silah bırakan son ittifak devletleri muharip birliği oldu ve I. Dünya Savaşı fiilen sona erdi.

Sonrası

Kuşatma sonrasında Fahrettin Paşa İngilizlerce tutuklanarak Malta'ya sürüldü. Medine'deki direnişinden ötürü yerel halk nezdinde de büyük itibar gördü. Bu yüzden Lawrence onun için "Çöl Kaplanı" tabirini kullanmıştır. Yıllar sonra Malta'dan kaçan Fahrettin Paşa Anadolu'ya gelerek Milli Mücadele'ye katıldı.

Esir alınan Osmanlı askerleri Mısır'daki esir kamplarına gönderildi. Yalnızca Hilal-i Ahmer görevlilerinin, yolculuğa çıkamayacak durumdaki yaralı Osmanlı askerlerinin tedavisi için bir süre daha Medine'de kalmasına izin verildi. Direniş boyunca Medine'de bulunan Hilal-i Ahmer gönüllüsü Feridun Kandemir, Osmanlı askerlerinin Medine'den ayrılışını hatıralarında şöyle anlatır:

Kimi kolsuz, kimi bacaksız kalmış askerlerin, birbirlerine sokulup yardım ederek halsiz, mecalsiz bir durumda, son defa Haremüşşerif'i ziyaretle Ravza'ya yüzlerini sürerek dualar ede ede yaptıkları veda, görülecek şeydi. İngiliz altınları ile beslenerek Türk'e diş biler hale getirilmiş bazı sözde Araplar bile bu manzara karşısında göz yaşlarını tutamamışlardı. Bizimle beraber Medine'de kalıp aylarca süren muhasaranın her türlü sıkıntısını çekerek açlığına bile katlanan yerli Araplarsa tam bir matem havası içinde hüngür hüngür ağlıyorlardı

Osmanlı birliklerinin elindeki tüm silah, cephane ve yaşam malzemeleri Haşimiler'e geçti. Direnişin bitmesinden sonra Medine Şerif Hüseyin'in eline geçmişse de kısa bir süre sonra Suudilerin Haşimi Hanedanlığı'na karşı giriştiği isyan neticesinde Medine Suudiler'e geçmiş ve Şerif Hüseyin yenilerek Hicaz'ı terk etmek zorunda kalmıştır.

Kaynak: Vikipedia

SORU SOR - CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz