Ülkemizde, milyonlarca işçi ve işverenin merakla beklediği asgari ücretin 2018 de ne kadar olacağının belirlenmesine sayılı günler kala, asgari ücret tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Ücret Nedir ? diye bir soruyla başlayalım

* “işletmelerin kâr ve zararına bağlı olmayan, işveren tarafından emek
sahibine üretilen malın satışı beklenmeden ödenen, miktarı önceden belirlenmiş bir gelir.
* Bedensel ve düşünsel emeğin bedeli
* Üretime emeği ile katılanların üretimden aldıkları pay
* Ekonomik açıdan; “emeğin fiyatı”
* İş hukuku açısından; Emeğin bedensel ve düşünsel faaliyetlerinin karşılığı Anayasa’ nın 55’inci maddesinde yer alan tanımlamaya göre “ücret emeğin karşılığıdır.
* Sosyal politika açısından “emeğin geçim aracı”

Asgari Ücret Nedir ?

‘İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı olarak ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücrettir’ şeklinde tanımlanmaktadır.
Bağımlı statüler altında çalışanların, yaşamlarını insan onuruna yaraşır şekilde sürdürebilmelerinde yeterli olabilecek biçimde kamu otoritesi tarafından belirlenen ve hukuki düzenlemeler ile ülke genelinde yürürlüğe konulan en az ücret düzeyi şeklinde de tanımlanır.

Dünyada100 yılı aşkın süredir uygulanan asgari ücret, Türkiye’de 1936’da İş Kanunu’nda yer almış ve 1951 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Türkiye ayrıca bu konuda, ILO’nun (Uluslararası Çalışma Örgütü) 26 ve 99 sayılı sözleşmelerini onaylamıştır.

Asgari Ücretin Tespit Edilmesinde Temel Amaç Nedir?

* Sosyaldir. Yani adil bir gelir dağılımı hedeflenir. Ancak bu Türkiye için şu ana kadar gerçekleşmemiştir.
* Aynı iş için ödenen ücretleri birbirine olabildiğince yaklaştırmak ve ücretler genel düzeyinin bütün itibarıyla yükselmesi için gerekli ortamı hazırlamaktır.
* Haksız rekabeti önlemektir. İşçiler açısından düşünülecek olursa asgari ücretin tesbit edilmesi bir güven unsurudur. İşverenler açısından ise eşit koşullarda rekabet edebilme ve çalışabilme olanağı sağlar.
* Uygun asgari yaşam düzeyi sağlamak.
* Düşük ücretleri çalışanın geçimini sağlayacak bir düzeye yükseltmek
* Ani ücret düşmelerine karşı çalışanları korumak
* Devletin önemli bir ücret politikası aracı olması, “Eşit işe eşit ücret ilkesi”
* İşverenler arasında haksız rekabeti önlemek,

Asgari Ücret Diğer Ücretlendirme Sistemlerine Göre Nasıl Belirlenir ?

* Asgari ücret bağlayıcıdır.
Mevzuat hükümleri belirlenerek ile yürürlüğe konulmuştur.Taraflar arasında pazarlık konusu yapılamaz.( ILO 131 sayılı Sözleşmesi’nde) İşverenin hukuki ve cezai bir sorumluluğu bulunmaktadır.
* İşin ve çalışanın niteliklerinden farklıdır.
İşin yürütme şartları, gerektirdiği bedensel ve zihinsel güç, çalışma ortamı gibi işin nitelikleri;
Eğitim düzeyi, kıdemi, deneyimi gibi bireysel nitelikler dikkate alınmaz.
* Milli gelirin yeniden dağıtılması bakımından önemlidir.
* İkramiye ve tazminat hesaplarında ölçüt olarak kullanılır.
* Belirli aralılarla gözden geçirilerek yeniden belirlenir. Gerçek satın alma gücünü en iyi şekilde yansıtabileceği düşünülür.
* İşçi ve işveren açısından haksız rekabetin önlenmesine çalışılır.

Asgari Ücret Nasıl Belirlenir ?

Ulusal düzeyde, çalışma yaşamı ile ilgili tarafların eşit koşullar altında temsil edildikleri,bağımsız kurul veya komisyonlar aracılığı ile saptanır ve yürürlüğe konur
Asgari ücretin belirlenmesi; Toplu iş sözleşmeleri yoluyla serbestçe veya devletin müdahalesi yoluyla gerçekleşebilir.
Ülkemizde ; 2018 yılında geçerli olacak asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun ilk toplantısı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jülide Sarıeroğlu başkanlığında Aralık ayının ilk haftasında başladı. İşçi tarafını Türk-İş, işveren tarafını ise Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) temsil etmektedir.
Sendikaların Asgari Ücret İçin Düşünceleri Nasıl ?
Türk-İş Eğitim Sekreteri, asgari ücrette enflasyon ya da biraz üzerinde artış yapılmasının çalışanların geçim şartlarını karşılamayacağını söyledi. TİSK de son iki yıldır işverene verilen 100 liralık desteğin 2018’de de devamını istiyor. Pazarlıklar aralık sonuna kadar sürecek ve yıl sonunda yeni asgari ücret belirlenecek şeklinde konuştu.
Ayrıca; asgari ücret, ayrım yapılmadan tek olarak belirlenmeli, gerekli bir iyileştirme ayrıca eklenmeli, refahtan pay verilmeli, en düşük memur maaşı dikkate alınmalı.” Bu bağlamda da “devlet çalışanların yaptıkları işe uygun, adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan faydalanmaları için gerekli” önlemleri almakla yükümlüdür.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu ücretin belirlenmesinde; ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durumu, ücretliler geçinme indekslerine, fiilen ödenmekte olan ücretlerin genel durumu ve geçinme koşullarını göz önünde bulundurarak gerekli tespitleri yapmakla yükümlüdür.
Asgari Geçim İndirimi medeni duruma göre ve çocuk sayısına göre değişiklik gösteren 16 yaşından büyük tüm çalışanların asgari geçimini sağlayacak kısmının toplam gelirinden çıkarılmasıyla vergi dışı bırakılmasıdır. AGİ, işçiye işveren tarafından devlet adına ödenir ve işverenin gelir vergisinden düşülür.
Son olarak; Kasım 2017 itibarı ile dört kişilik bir ailenin açlık sınırının1,544 liraya, yoksulluk sınırının ise 5,106 liraya yükseldiği ülkemiz koşullarında ‘’asgari ücreti 1. 404 lira’dır.

Kaynak: 9 Eylül Üni. Çalışma Eko. ve Endüstri İlişkileri / Arş.gör. Nuray Turan / asgari ücretle ilgili çalışmasından alıntı

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here