İşsizlik ve istihdam, sonuçları açısından toplumların en önemli sorunlarındandır. Toplumsal refah ve kalkınma politikaları açısından sorunun çözümü önem arz etmektedir. İstihdam sorunundan etkilenen kadın işgücünün çalışma hayatına dahil edilmesi ve günümüzde kadın işgücünün yapısı, toplumsal kalkınma açısından önemlidir. Nüfusunun yaklaşık % 50 si kadın olan ülkemizin bunu istihdam da değerlendirememesi büyük bir kayıptır.

Türkiye’de 2000 yılı sonrası; ekonomik, sosyal ve siyasal alanda köklü değişim ve dönüşümlerin yaşandığı bir dönemdir. Bu değişim süreci, kamunun iktisadi sistemdeki etkinliğinin azalmasına, tarımın göreceli olarak önemini kaybetmesine neden olmuştur. Ekonomide ki yapısal dönüşüm ve yaşanan krizler, işsizlik olgusu hızla artırmış ve toplumsal refah düzeyi bundan olumsuz yönde etkilenmiştir. Ekonomideki yapısal sorunlar ve bunlara çözüm olarak izlenen ekonomi politikaları, işsizliği azaltmada yetersiz kalmaktadır.

Türkiye de emek piyasasında kadın işgücü, genişleyen istihdam ve işsizlik sorunundan daha fazla etkilenen kesimde yer almıştır. Artan işsizliğin ve yoksulluğun önlenmesinde tüm sosyo–ekonomik unsurların seferber edilmesi zorunludur ve bu konu önemli bir ekonomik unsur olan kadın işgücünün çalışma hayatına dâhil edilmesi ve kadınların işgücüne katılımlarını artırmaya yönelik politikaların hayata geçirilmesini gündeme getirmiştir.

Tarihi süreç içinde toplum yaşantısındaki asıl yerinin ailesi ve evi olduğu görüşü nedeniyle kadınlar, bireysel kazanç elde etmeye yönelik iktisadi faaliyetlerin dışında, doğal bir işbölümü algısıyla ev işleri yapmak zorunda kalmıştır. Son yıllarda toplumlarda yaşanan sosyo-ekonomik dönüşümler ve dünya ekonomisindeki yapısal değişimler, emek piyasalarının esnekleşme temelinde yeniden yapılanmasına neden olmuştur.

Türkiye’de kadınların işgücüne katılımının önemi, Kalkınma Plan ve Programları ile çeşitli politika dokümanlarında sık sık vurgulanmakla birlikte bu hususta henüz istenilen düzeye ulaşılamamıştır

Kadın istihdamı konusunda izlenen aktif işgücü politikaları ile kadınların işgücüne katılımında nispi oranda bir artış olsa da işgücüne katılım oranı halen düşüktür. Bunun nedeni, özellikle köyden kente göç sonucu kente gelen ve yeterli eğitime sahip olmayan kadınların işgücüne katılımının düşük olması; ayrıca çocuk sayısındaki artış durumu ve çocuk bakım ünitelerinin yetersizliğinin kadınların işgücüne katılımını azaltıcı yönde etki yapması, yaşanan ekonomik krizler, ekonominin istihdam sağlayamaması, yüksek işsizlik ve erken emeklilik olarak belirtilmektedir.

Türkiye’de kadın istihdam oranı %25 iken, AB ülkesinde ise bu oran ortalama olarak %59 Bu haliyle Türkiye kadın istihdamında, küresel eğilimin gerisinde ve oldukça altında kalmaktadır.

Kadının istihdama katılmasıyla, kadınların ev içinde daha çok söz sahibi olma imkânını artırırken, hanenin gelir düzeyini yükselterek; kadınların, yaratıcılıklarını, becerilerini ve yeteneklerini geliştirmekte ve kadınların kendi gelirlerinin olması ekonomik bağımlılıklarını azaltmaktadır. Kadınların iş hayatına katılmasıyla toplumsal hayatta daha fazla yer alıyor olması güç dengelerini kadının lehine dönüştürecektir.

Türkiye de kadın istihdamının önündeki engelleri değerlendirirsek;

Geleneksel aile yapısı, toplumsal değer yargıları, cinsiyet temelli işbölümü, kadın emeği talep yapısının zayıflığı, ekonominin istihdam kapasitesi yetersizliği, kırsal kesimden kente yönelen göç hareketi, tarımsal üretim yapısındaki çözülme, genel ve özellikle mesleki alanda kadın eğitim düzeyinin düşüklüğü, kadının doğurganlığı, ev işleri ve çocuk bakımının kurumsallaşamamasıdır. Ekonomide izlenen politikalar da istihdamın düşmesi açısından önemli bir faktördür.

Kadın istihdamının Sektörel Dağılımına bakıldığında;

Gelişmiş ülkelerde ekonomik kalkınmaya bağlı olarak istihdamın sektörel dağılımında tarımdan, sanayi ve hizmetler sektörüne geçiş yönünde değişmeler meydana gelmektedir yani gelişmiş ekonomilerde kalkınma ile birlikte sanayi ve hizmetler sektöründe istihdam artarken tarım sektöründe istihdamın azaldığı gözlenmektedir.

Türkiye’de kadın işgücünün en çok istihdam edildiği sektörün tarım sektörü olmasına rağmen hizmetler sektöründe kadın istihdamının tarım sektörünün artış eğiliminde olduğu görülmektedir.

2016 Türkiye nüfusunun %49,8’ini kadın nüfus oluşturmuştur. Türkiye’de 2016 yılında, erkek nüfus 40 milyon 43 bin 650 kişi olurken, kadın nüfus 39 milyon 771 bin 221 kişi olmuştur yani nüfusun %50,2’sini erkekler, %49,8’ini ise kadınlar oluşturmaktadır. Yaşam süresi Türkiye geneli için erkeklerde 75,3 ve kadınlarda 80,7 yıldır. Genel olarak kadınlar erkeklerden daha uzun süre yaşamaktadır.

Okuma yazma bilmeyen kadın nüfus oranı erkeklerden 5 kat fazla Türkiye’de 2015 yılında, 25 ve daha yukarı yaşta olan ve okuma yazma bilmeyen toplam nüfus oranı %5,4 iken bu oran erkeklerde %1,8, kadınlarda %9’dur. Yüksekokul veya fakülte mezunu olan toplam nüfus oranı %15,5 olup bu oran erkeklerde %17,9 kadınlarda ise %13,1’dir. Türkiye’de 25 yaşının üstündeki 100 kişiden 5’i okur yazar değil. Ancak bu oran cinsiyet olarak ayrıştırıldığında 25 yaşından büyük 10 kadından 1’inin okur yazar olmadığı görülüyor.

Kadın istihdam oranı erkeklerin istihdam oranının yarısından azdır. Hanehalkı işgücü anketi sonuçlarına göre; 2015 yılında, Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus içerisinde istihdam oranı %46 olup, bu oran erkeklerde %65, kadınlarda ise %27,5 şeklinde gerçekleşmiştir. İstihdam edilen kadınların % 44 ü kayıt dışı çalışmaktadır.

Eğitimli kadınların işgücüne katılma oranı daha yüksektir. Hanehalkı işgücü anketi sonuçlarına göre; 2015 yılında, Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus içerisinde işgücüne katılma oranı %51,3 olup, bu oran erkeklerde %71,6, kadınlarda ise %31,5 olarak gerçekleşmiştir. Eğitim durumuna göre işgücüne katılım oranı incelendiğinde, kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe işgücüne daha fazla katıldıkları görülmektedir.

KAYNAK : TÜİK istihdam verileri ( kadın işgücü istatistikleri )

Dünya Kadınlar Günü Haberleri BBC Türkçe Habertürk ve Milliyet gazeteleri makalelerden seçmeler.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here